Filistin Yönetimi bütçesinin en büyük kalemi güvenlik harcamaları. Eğitim ve sağlık kısıtlı bütçelerle krizi yönetmeye çalışırken kamu borcu artıyor.
Bütçe dağılımında güvenlik hegemonyası
Miftah Araştırmalar Merkezi’nin verilerine göre, 2025 bütçesinde güvenlik sektörü, %21,0’lık pay ile tüm devlet sektörleri arasında en büyük harcama kalemi olmayı sürdürüyor. Kamu düzeni ve güvenlik birimlerine ayrılan %1,4’lük ek payla birlikte bu oran daha da artıyor. Güvenliğe ayrılan bu devasa bütçeye karşın, kamu çalışanları Kasım 2021’den bu yana maaşlarını düzenli alamama sorunuyla karşı karşıya.
Sağlık ve eğitim krizi derinleşiyor
Bütçedeki diğer kritik sektörlerin durumu ise şöyle:
- Eğitim (%19,3): Grevler ve maaş kesintileri gölgesinde ikinci sırada yer alıyor.
- Sosyal Koruma (%18,4): Sosyal yardım programlarına yönelik fon artırımı yapıldı.
- Kamu Hizmetleri (%17,1): Genel yönetim harcamaları.
- Sağlık (%15,6): Hastanelerde temel ilaç ve tıbbi malzeme eksikliği kritik seviyede. Bütçede ilaç ve tıbbi ekipman için 247 milyon şekel, tıbbi sevkler için 250 milyon şekel artış yapılsa da sahadaki kriz devam ediyor.
Maaşlar ve borç yükü
Kamu bütçesinin %41,79’unu (yaklaşık 8,6 milyar şekel) oluşturan maaş ve ücret ödemeleri, aylık yaklaşık 718,5 milyon şekel tutarında bir yük yaratıyor. Bu durum, ekonomik durgunluk ve vergi gelirlerindeki belirsizliklerle birleşince kamu borcunu tetikliyor.
Borç tablosu:
- 2024 Başı: 13,6 milyar şekel
- 2025 Başı: 15,3 milyar şekel
- İç Borç: 10,5 milyar şekel
- Dış Borç: 4,8 milyar şekel
İdari vergi dengesi ve harcama öncelikleri
İdari gelirlerin %65,9’unu vergiler (KDV, gelir vergisi, gümrük) oluşturuyor. Harcama tarafında ise, sosyal yardım ve sağlık gibi alanlara yönelik “iyileştirme” hamleleri yapılmış olsa da, bütçenin genel yapısı güvenlik ve maaş merkezli kalmaya devam ediyor. Özellikle 180 milyon şekellik yakıt desteği ve 159 milyon şekellik ek sosyal yardım payı, krizin etkilerini sınırlı düzeyde hafifletmeye yönelik adımlar olarak öne çıkıyor.
