Lübnan’ın kuzeyindeki Bebnin bölgesinde nesillerdir sürdürülen geleneksel kayık ve tekne yapımı, İsrail saldırılarının üretim zincirini sekteye uğratması nedeniyle yarıdan fazla bir düşüşle çöküşün eşiğine geldi. Sektördeki üretim %70 oranında azalırken, zanaatkârlar işsiz kalma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı. Bölgedeki imalatçılar, mevcut faaliyetlerin artık yeni üretimlerden ziyade ayda sadece bir kez yapılan küçük onarımlarla sınırlı kaldığını belirtiyor.
Güneydeki Sayda, Sur, Trablus ve Sarafand limanlarının kapalı olması, yeni kayık taleplerini büyük ölçüde düşürdü. Balıkçılar ise liman sınırlarından dışarı çıkamayarak yalnızca kıyıya yakın dar alanlarda faaliyet gösterebiliyor. Müşterilerin sipariş verip ardından geri dönmemesi, atölyelerde satılamayan kayıkların çürümesine yol açıyor.
Artan Maliyetler ve Malzeme Krizi
Savaş koşulları üretim maliyetlerini tavan yaptırdı. Ahşap metrekare fiyatları kalitesine göre değişirken, akaryakıt fiyatlarındaki devasa artış dikkat çekiyor. Savaş öncesinde 6 bin lira olan mazot fiyatı 1 milyon liraya (yaklaşık 11 dolara) fırlarken; tutkal, boya ve yakıt gibi temel girdilerin maliyetleri katlandı.
Öte yandan, sektörün omurgasını oluşturan ithal maun ağacının temin edilememesi, zanaatkârları daha düşük kaliteli yerel köknar (şuh) ağacını kullanmaya zorladı. Piyasada yaşanan bu tedarik krizi, üretimi hem zor hem de maliyetli hâle getirdi.
İşçilerin Destek Çağrısı ve Savaşın Bilançosu
Yıllardır ayakta kalmaya çalışan zanaatkârlar, devletten ve yetkili makamlardan bu kültürel mirasa sahip çıkılmasını, ahşap malzemenin özel fiyatlarla tedarik edilmesini ve bürokratik engellerin kaldırılmasını talep ediyor. 3 yıldır işsizlikle mücadele eden bölge halkı, sektörün yeniden canlanması için acil müdahale çağrısında bulunuyor.
Lübnan Sağlık Bakanlığı verilerine göre, 2 Mart’tan bu yana ülkeye yönelik devam eden saldırılarda 4 bin 333 kişi yaşamını yitirdi, 12 bin 236 kişi yaralandı ve bir milyondan fazla insan yerinden edildi.
