Hamas Siyasi Büro Başkanlığına Halil el-Hayye’nin seçilmesi, halefi Yahya Sinvar’ın Ekim 2024’teki şehadetinin ardından hareket ve Filistin direnişi açısından kritik bir dönüm noktasını temsil ediyor. Hamas içi seçimlerde Halid Meşal karşısında az bir oy farkıyla öne geçen el-Hayye, hareketin “Gazze içi” ve saha odaklı çizgisinin devamlılığını simgeliyor.
İsrail saldırılarının sürdüğü, Gazze’deki insani krizin derinleştiği ve bölgesel güç dengelerinin yeniden şekillendiği son derece karmaşık bir ortamda göreve gelen el-Hayye, hareketin önümüzdeki döneme ait stratejik yol haritasını açıkladı.
Halil el-Hayye’nin ilan ettiği 6 temel öncelik
Al Jazeera’nin “Senaryolar” (Scenariohat) programında değerlendirilen sürece göre el-Hayye, liderliği döneminde odaklanacağı 6 ana başlığı şu şekilde sıraladı:
-
Saldırıların Tamamen Durdurulması: Gazze Şeridi’ne yönelik saldırıların eksiksiz sona ermesi ve İsrail güçlerinin bölgeden tamamen çekilmesi.
-
İnsani Yardım ve Yeniden İnşa: Gazze halkına onurlu bir yaşam sunulması, zorunlu tehcir planlarının boşa çıkarılması, kentin yeniden imarı ve Filistinli tutukluların özgürlüğüne kavuşturulması.
-
Ulusal Birlik: Filistin içi birliğin sağlanması ve Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) kurumlarının kapsayıcı bir anlayışla yeniden inşa edilmesi.
-
Bölgesel Diploması: Arap ve İslam coğrafyasındaki müttefiklerle ve komşu ülkelerle ilişkilerin pekiştirilmesi.
-
İslam Dünyasının Harekete Geçirilmesi: Soykırımın ve yıkımın durdurulması adına Arap ve İslam devletlerinin uluslararası alanda baskı oluşturması.
-
Uluslararası Hesap Verebilirlik: Sivillerin koruma altına alınması ve işlenen savaş suçlarının faillerinin uluslararası yargı önünde hesap vermesi.
Silah dosyası ve iç siyasi dengeler
Siyaset bilimciler, el-Hayye’nin önceliklerinde direniş silahı konusuna doğrudan değinmemesini, tartışmalı alanlardan kaçınarak hareket içi birliği koruma çabası olarak değerlendiriyor.
Dr. Ghassan el-Hatib, Gazze’deki ağır savaş şartları nedeniyle halk tabanında yaşanan baskıya dikkat çekerken; Batı Şeria’da ise Hamas’a olan desteğin arttığını ifade ediyor. El-Hatib, 7 Ekim 2023 sonrasında küresel kamuoyunda oluşan algının, siyasi ve diplomatik hamleleri daha zorlu hale getirdiğini vurguluyor.
Prof. Dr. Esad Ganem ise silah dosyasının Hamas için aşılması imkansız bir “kırmızı çizgi” olduğunu ancak uluslararası baskıların arttığını belirtiyor. Ganem, 28 Kasım 2026 tarihinde yapılması planlanan milletvekili seçimlerinin ötesine geçilerek, tüm Filistinlileri temsil edecek yeni bir Ulusal Konsey kurulması gerektiğinin altını çiziyor.
Hamas’ın önündeki 3 acil görev
Siyasi uzmanlar, Halil el-Hayye liderliğindeki yeni yönetimin önünde ertelemeye gelmeyen üç ana sorumluluk bulunduğunda birleşiyor:
-
Gazze’yi İnsani Felaketten Çıkarmak: İşgalin yıkıcı etkilerini ortadan kaldırarak halkın temel yaşam gereksinimlerini güvenceye almak.
-
Ulusal Hareketi Canlandırmak: Gerçek ortaklıklar kurarak Filistin siyasi temsilini güçlendirmek.
-
Dengeli Dış İlişkiler: Bölge ülkeleriyle stratejik ve dengeli bir bağ kurarak siyasi izolasyon girişimlerini boşa çıkarmak.
