Sudan’da ordu ile paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında devam eden iç savaşta sivil halka yönelik gerçekleştirilen dehşet verici hak ihlalleri, uluslararası kurumların raporlarıyla bir kez daha gözler önüne serildi. Birleşmiş Milletler (BM) Sudan Uluslararası Gerçekleri Araştırma Misyonu tarafından yayımlanan son rapor, Kuzey Darfur eyaletinin başkenti El Faşir’de işlenen suçların boyutunu ortaya koydu. Raporda, HDK’nin kentte toplu katliam, sistematik toplu tecavüz, kadınların kaçırılması ve sivillerin kasıtlı olarak açlığa mahkum edilmesi gibi “soykırım” niteliğinde ağır suçlar işlediği açıklandı.
Sivillere yönelik sistematik şiddet ve vahşet tanıklıkları
BM raporuna göre, HDK ve müttefiki olan milis gruplar, geçen yıl El Faşir kentini uzun süre kuşatıp kontrolü ele geçirdikten sonra sivil nüfusu doğrudan hedef alan bir politika izledi. Raporda yer alan mağdur ve tanık ifadeleri, yaşanan vahşetin boyutunu kan donduran detaylarla ortaya koydu. Birçok kadının, aile bireylerinin yeni öldürülmüş cesetlerinin bulunduğu odalarda toplu tecavüze ve işkenceye maruz kaldığı belgelendi. Misyon yetkilileri, bu eylemlerin münferit olaylar olmadığını, Arap olmayan toplulukları hedef alan sistemli bir etnik temizlik stratejisinin parçası olduğunu vurguladı.
Bir savaş silahı olarak açlık
Araştırma sonucunda elde edilen verilere göre, HDK’nin El Faşir’de sivilleri cezalandırmak amacıyla insani yardımların şehre girişini tamamen engellediği ve gıda üretim tesislerini kasıtlı olarak bombaladığı tespit edildi. Kuşatma altındaki halkın sistematik bir şekilde açlığa mahkum edilmesini “savaş suçu” olarak nitelendiren BM heyeti, şubat ayında yayımladıkları ön raporda da bu kitlesel saldırıların soykırım özelliklerini taşıdığına dikkat çekmişti. Yeni delillerle birlikte, bu ihlallerin planlı bir politikanın ürünü olduğu kesinleşti.
HDK yönetimi ise savaşın başından bu yana uluslararası kamuoyundan gelen tüm suçlamaları reddetmeyi sürdürüyor. Örgüt, söz konusu iddiaların rakipleri ve Sudan ordusu tarafından organize edilen asılsız karalamalar olduğunu savunurken, karşı tarafın da benzer ihlaller gerçekleştirdiğini ileri sürüyor.
Yeni bir felaketin eşiğinde: El Ubeyd uyarısı
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada El Faşir’de yaşanan insani trajedinin bir benzerinin Kuzey Kordofan eyaletinin başkenti El Ubeyd şehri çevresinde de şekillenmeye başladığı konusunda acil uyarıda bulundu. Bölgede yargısız infazlar, kaçırma vakaları ve cinsel şiddet olaylarının hızla tırmandığı bildirildi.
İngiltere ve çok sayıda batılı devlet, 83 binden fazla yerinden edilmiş sivil dahil yaklaşık yarım milyon insanın sığındığı El Ubeyd kenti etrafında HDK’nin askeri yığınak yapmasının büyük bir katliam riskini beraberinde getirdiğini belirtti. BM İnsan Hakları Konseyi, bölgedeki durumu incelemek üzere acil bir soruşturma komisyonu açılması kararını onayladı. Sudan Gerçekleri Araştırma Misyonu Başkanı Muhammed Şandi Osman, uluslararası toplumu El Faşir benzeri yeni bir felaketi önlemek adına Sudan’da acilen harekete geçmeye çağırdı.
