İsrailli insan hakları örgütü Yesh Din tarafından yayımlanan son saha raporu, Batı Şeria’daki yerleşimci şiddetinin ve yasa dışı karakol (outpost) inşasının coğrafi eksen değiştirdiğini ortaya koydu. Verilere göre, Oslo Anlaşmaları gereği Filistin yönetiminin idari veya güvenlik sorumluluğunda bulunan A ve B bölgeleri, yerleşimci baskınlarının ana hedefi haline geldi.
Saldırıların merkez üssü B bölgesine kaydı
Oslo süreciyle Batı Şeria; yüzde 18’lik A bölgesi (Filistin tam kontrolü), yüzde 22’lik B bölgesi (Filistin idaresi, İsrail güvenlik kontrolü) ve yüzde 60’lık C bölgesi (tam İsrail kontrolü) olarak üçe bölünmüştü.
Yesh Din raporu, şiddetin C bölgesinden Filistin nüfusunun yoğun olduğu iç bölgelere doğru genişlediğini belgeledi:
-
Saldırı oranlarında radikal artış: 2022 yılında yerleşimci saldırılarının yüzde 25’i B bölgesinde gerçekleşirken, bu oran cari yılda yüzde 55’e yükseldi.
-
A ve B bölgelerinin toplam payı: İncelenen saldırıların yaklaşık yüzde 63’ü (üçte ikisi) A ve B bölgeleri sınırları içinde meydana geldi.
-
C bölgesindeki oransal düşüş: C bölgesindeki saldırı payı yüzde 67’den yüzde 37’ye geriledi; bu durum bölgenin güvenli hale gelmesinden değil, yerleşimcilerin doğrudan Filistin kasaba ve köylerinin merkezine ilerlemesinden kaynaklandı.
Kaçak karakollarla “Yerleşim Devrimi”
Aşırı sağcı yerleşimci grupların oluşturduğu “Hilltop Youth” (Tepelerin Gençliği) yapılanması, Ramallah ile Nablus arasında kurdukları 16 yasa dışı karakol ile B bölgesinde “Büyük Yerleşim Devrimi” başlattıklarını duyurdu. Çobanlık ve çadır yerleşimleriyle başlayan noktalar, kısa sürede Filistinlilerin tarım arazilerine erişimini engelleyen kalıcı askeri-sivil üslere dönüşüyor.
İsrail merkezli Barış Şimdi (Peace Now) hareketi de yalnızca son dönemde kurulan 52 yeni kaçak yerleşimden en az 7’sinin doğrudan B bölgesi sınırları içine inşa edildiğini kaydetti.
Smotrich: “Oslo sınırlarını tamamen sileceğiz”
Sahadaki yerleşimci hareketliliği, İsrail hükümetindeki aşırı sağcı bakanların politikalarıyla doğrudan destekleniyor. İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, A, B ve C bölgeleri arasındaki sınırları tamamen silmeyi, Oslo Anlaşmalarını fiilen lağvetmeyi ve Batı Şeria genelinde İsrail egemenliğini ilan etmeyi hedeflediklerini açıkladı.
Şubat ayında hükümet; su, çevre ve arkeolojik alanlar gerekçesiyle A ve B bölgelerindeki İsrail askeri-idari yetkilerini genişleten kararları onaylamıştı.
Filistin kentleri izole adalara dönüştürülüyor
Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA) verilerine göre, 20 Temmuz’a kadar yerleşimciler tarafından düzenlenen 1.330’u aşkın organize saldırıda 18 Filistinli yaşamını yitirdi, 880 kişi yaralandı.
Raporlar, Oslo Anlaşması’nın bağımsız bir Filistin devleti için öngördüğü toprak bütünlüğünün, kaçak karakollar ve askeri yollarla çevrili “izole edilmiş yerleşim adacıklarına” dönüştürülerek fiilen yok edildiğini vurguluyor.
