Suriye’deki siyasi ve askeri dengelerde hareketlilik yaşanırken, ülkenin kuzeydoğusundaki Asuri, Keldani ve Süryani nüfusun güvenlik yapılanması olan Sutoro güçleri dikkatleri üzerine çekti. Edinilen bilgilere göre, Sutoro güçlerinin diğer bazı teşekküllerle birlikte Suriye’nin içişleri ve savunma bakanlıkları bünyesinde entegre edilme sürecine girdiği bildirildi. Bu hamle, ülkedeki askeri ve idari yapılanmanın yeniden şekillendiği bir dönemde kritik bir eşik olarak değerlendiriliyor.
Sutoro’nun Kuruluş Amacı ve Yapısı
Süryanice’de “koruma” veya “savunma” anlamına gelen Sutoro, ilk olarak 2013 yılında, Süryani Birlik Partisi’nin silahlı kanadı olan Süryani Askeri Konseyi’ne bağlı olarak kuruldu. Temel amacı; Haseke, Kamışlı, Tel Tamer, Malikiye ve Kahtaniye gibi bölgelerdeki Hıristiyan mahallelerini, ibadethanelerini korumak ve bölgedeki göç dalgalarını sınırlamaktı. Yapı, zaman içinde bünyesinde 2015 yılında kurulan “Kadın Sutoro” gibi alt kolları da barındırarak genişledi.
İki Farklı Kol ve Saha Faaliyetleri
Sutoro yapılanması zaman içerisinde sahada iki farklı kanada ayrılarak faaliyet göstermiştir:
-
Rejim Yanlısı Kanat: Bir grup, eski rejimin Ulusal Savunma Kuvvetleri bünyesine katılarak Haseke ve Kamışlı’daki güvenlik merkezlerinde konumlandı.
-
Özerk Yönetim Koordinasyonundaki Kanat: Diğer kanat ise Özerk Yönetim çerçevesinde Kürt iç güvenlik güçleri (Asayiş) ile koordineli şekilde Hıristiyan mahallelerinin güvenliğini sağlamayı sürdürdü.
Uzmanlar, bu yapının başlangıçta mezhepsel bir çatı altında koruma amacıyla kurulduğunu, ancak zamanla DEAŞ’a karşı yürütülen operasyonlarda (Khabur, Rakka ve Menbiç gibi kritik noktalarda) Süryani Askeri Konseyi ve Demokratik Suriye Güçleri (DSG) ile birlikte sahada aktif rol aldığını vurguluyor. Grup, 2015 yılında Humus’un Saddad köyünde eski rejim güçleriyle ortak operasyonlarda da yer almıştı.
Khabur Muhafızları ile Ortak Entegrasyon
Sutoro ile birlikte Suriye hükümeti yapısına entegre olması planlanan bir diğer unsur ise Khabur Muhafızları oldu. 2012’nin sonlarında Habur havzasında kurulan ve Asuri Demokrat Partisi’ne bağlı olan bu grup, 2019 yılında Süryani Askeri Konseyi ile birleşerek Süryani-Asuri Askeri Konseyi adını almıştı. Mevcut süreçte bu yapıların tamamının, bireyler bazında Suriye devletinin resmi askeri ve güvenlik mekanizmalarına dahil olduğu ifade ediliyor.
