Alman spor giyim devi Adidas, ampute bireyler ve ortopedik engelliler için hayata geçirdiği “Tek Ayakkabı” kampanyasında bir İsrail askerini reklam yüzü olarak seçmesi nedeniyle küresel çapta yoğun tepkiyle karşılaştı. Tek bacağı protezli olan veya tek ayakkabıya ihtiyaç duyan bireylerin çift ayakkabı yerine yarı fiyatına tek ayakkabı satın alabilmesini amaçlayan girişim, tanıtım yüzü tercihi nedeniyle boykot çağrılarına yol açtı.
Şirket, kampanyanın tanıtımı için 2021 yılında Gazze Şeridi’ne yönelik askeri saldırılarda yer alan ve bacağını kaybeden İsrail ordusu yedek askeri Shalev Biton ile anlaştı.
Gazze saldırılarına katılan askerin seçilmesine tepki
İsrail ordusunun Gazze’ye yönelik aralıksız bombardımanları sonucu binlerce Filistinli çocuğun uzuvlarını kaybettiği bir dönemde, Adidas’ın bir İsrail askerini kampanyanın merkezine koyması sosyal medyada infial yarattı. Kullanıcılar ve insan hakları savunucuları, markanın işgal ordusu mensuplarını meşrulaştırdığını vurgularken, “Adidas bacağını kaybeden bir İsrail askerine destek veriyor ancak aynı ordunun bombardımanlarında uzuvlarını yitiren binlerce Gazzeli çocuğu görmezden geliyor” eleştirisinde bulundu.
İsrail basınından *Yedioth Ahronoth*, Biton’un Nahal Tugayı’na bağlı 931. Tabur’da görev yaptığı sırada bindiği askeri aracın tanksavar füzesiyle vurulması sonucu ağır yaralandığını, 10 gün komada kaldığını ve bacağının kesildiğini yazdı.
Tek ayakkabı uygulaması 22 ülkede başladı
Adidas tarafından yapılan açıklamada, söz konusu hizmetin engelli toplulukları ve sivil toplum kuruluşlarıyla istişare edilerek geliştirildiği bildirildi:
- Pazar Ağı: Mart ayından bu yana 22 Avrupa ülkesinde uygulanan sistem, Ağustos ayı itibarıyla İsrail pazarında da satışa sunuldu.
- Uygulama Modeli: Sadece sağ ya da sadece sol tek ayakkabıya ihtiyaç duyan ampute bireyler, çift ayakkabı fiyatının yarısını ödeyerek doğrudan tek ürün sipariş edebiliyor.
Bella Hadid krizi ve çifte standart eleştirileri
Adidas’ın İsrailli bir askeri kampanyasında kullanması, şirketin 2024 yılında Filistin asıllı dünyaca ünlü model Bella Hadid’e yönelik aldığı geri adım kararını yeniden gündeme getirdi. Marka, 1972 Münih Olimpiyatları anısına tasarlanan “SL72” ayakkabı modeli kampanyasında yer alan Bella Hadid’i, İsrail yanlısı lobilerin baskıları sonucunda reklam panolarından ve sosyal medya hesaplarından kaldırmıştı.
Dönemin lobilerinin tepkisine hızla boyun eğerek Hadid’in sözleşmesini sonlandıran ve özür metni yayımlayan Alman markasının, Gazze saldırılarında aktif görev almış bir askeri mağduriyet temalı sosyal sorumluluk projesinin yüzü yapması, kamuoyunda “çifte standart” suçlamalarını derinleştirdi.
