Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in Mısır’a gerçekleştirdiği resmi ziyaret, iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin 70. yıl dönümünde stratejik ortaklığın kapsamını genişletti. Şi’nin 10 yıl aradan sonra Kahire’ye yaptığı bu ilk ziyaret; “Kuşak ve Yol” vizyonu ile “Mısır Vizyonu 2030” hedeflerinin entegrasyonu, yapay zeka yatırımları, yerel sanayi üretimi ve savunma iş birliği gibi kritik başlıkları öne çıkardı.
Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı çevresinde tırmanan jeopolitik gerilimlerin gölgesinde gerçekleşen temaslar, Pekin’in Orta Doğu ve Afrika’daki ticari koridorlarını güvenceye alma, Kahire’nin ise küresel aktörler arasında denge kurarak doğrudan yabancı yatırım çekme hedeflerini buluşturdu.
Pekin için Süveyş güzergahı ve teknoloji rekabeti
Pekin yönetimi, Avrupa pazarına açılan ticaret yollarının kalbinde yer alan Süveyş Kanalı’nın güvenliğini doğrudan ulusal tedarik zincirinin sürdürülebilirliğiyle ilişkili görüyor. Çinli üreticilerin nihai pazarlara yakın bölgelerde üretim üssü kurma politikası doğrultusunda, Süveyş Kanalı Ekonomik Bölgesi’ndeki (SCZone) TEDA sanayi sahasına yapılan Çin yatırımları 2 milyar dolara ulaştı. Bölgedeki üretim tesislerinde imal edilen ürünlerin yüzde 90’ının ihraç edilmesi hedefleniyor.
Ekonomik altyapının yanı sıra iki ülke arasındaki iş birliği dijital alana ve savunma sanayisine de taşınıyor:
- Yapay Zeka ve Veri Merkezleri: Çinli teknoloji devi Huawei’nin Mısır hükümeti için planlanan yapay zeka bilişim merkezleri ihalesine katılması; Microsoft, Nvidia ve AMD gibi Amerikan konsorsiyumlarıyla doğrudan bir rekabet alanı oluşturdu.
- Ortak Askeri Tatbikat: İki ülke hava kuvvetleri, ağustos ayında çok rollü savaş uçaklarının katılımıyla “Medeniyet Kartalları 2026” ortak hava tatbikatını icra ederek havada yakıt ikmali ve hava muharebesi koordinasyonu gerçekleştirdi.
- Çok Taraflı Diplomasi: BRICS üyeliği ve bölgesel krizlerdeki ortak yaklaşımlar, iki ülkenin Küresel Güney platformlarındaki diplomatik ağırlığını pekiştirdi.
Mısır’ın ticaret açığını yerli üretimle kapatma hedefi
Mısır ile Çin arasındaki ikili ticaret hacmi 2025 yılı verilerine göre yüzde 19,6 artarak 20,78 milyar dolara ulaştı. Ancak bu hacmin yaklaşık 19,9 milyar dolarını Çin’den yapılan ithalat oluştururken, Mısır’ın ihracatı 819 milyon dolar düzeyinde kaldı.
Kahire yönetimi, oluşan dış ticaret açığını Çinli sanayi yatırımlarını ülkeye çekerek ve yerli katma değeri artırarak dengelemeyi amaçlıyor.
Otomotivden tekstile sanayi transferi
Mısır pazarında faaliyet gösteren Çinli Geely otomotiv fabrikası, yüzde 45’i aşan yerlilik oranı ve yıllık 20 bin araçlık üretim kapasitesiyle sanayi dönüşümünün önemli örnekleri arasında gösteriliyor. Benzer şekilde Batı Kantara bölgesinde hayata geçirilen 117 milyon dolarlık entegre tekstil projelerinin tam kapasiteye ulaştığında 6 bin kişiye istihdam sağlaması bekleniyor.
Geleneksel Batı ittifakları ile yükselen Doğu güçleri arasında denge gözeten Kahire yönetimi; Süveyş Kanalı’nı sadece geçiş ücreti alınan bir su yolu olmaktan çıkarıp, küresel ticaretin depolama, üretim ve dağıtım merkezi haline getirmeyi hedefliyor.
