Sudan sivil toplumunun ve hak arayışı mücadelesinin önde gelen isimlerinden Cafer Hızır, ülkenin doğusundaki El-Kadarif kentinde hayatını kaybetti. Bedensel engeline rağmen tekerlekli sandalyesiyle protestoların en ön saflarında yer alan Hızır’ın vefatı, Sudan genelinde ve sosyal medyada derin üzüntüyle karşılandı.
Mücadeleyle geçen bir ömür
Uzun yıllar boyunca insan hakları, ifade özgürlüğü ve engelli bireylerin hakları için mücadele eden Cafer Hızır, eski Cumhurbaşkanı Ömer el-Beşir yönetimine karşı yürüttüğü muhalif duruşla biliniyordu. Sudan’ın yakın tarihindeki pek çok sivil harekette aktif rol alan Hızır; öğrencilik yıllarından itibaren “Tarafsız Öğrenciler Hareketi”, “Şuruk Kültür Forumu” ve “Beledna” gibi çeşitli sivil platformların kuruluşunda ve faaliyetlerinde bulundu.
Aktivizmi nedeniyle defalarca gözaltına alınan ve sorgulanan Hızır, 2018 yılındaki kitlesel halk protestolarının ve sonrasındaki sivil hareketlerin El-Kadarif ile Hartum’daki en görünür simgelerinden biri haline gelmişti.
Engelleri aşan bir hak savunucusu
Fiziksel engeli nedeniyle tekerlekli sandalye kullanan Hızır, bu durumun sivil ve siyasi alandaki etkinliğini kısıtlamasına izin vermedi. Toplumsal adaletsizliklere karşı gösterilerde yer almasının yanı sıra engelli bireylerin tedavi, sağlık ve sosyal hizmetlere erişimi için projeler yürüttü. Yerel halkın sorunlarıyla yakından ilgilenen aktivist, özellikle sokak satıcıları ve kadın çay üreticilerine yönelik kısıtlamalara karşı düzenlenen eylemlere de doğrudan destek verdi.
Sivil toplumdan taziye mesajları
El-Kadarif Direniş Komiteleri yayımladığı taziye mesajında, Hızır’ın özgürlük, onur ve adalet ideallerine bağlılığını vurgulayarak vefatının Sudan için büyük bir kayıp olduğunu bildirdi.
Yol arkadaşları ve araştırmacılar da Hızır’ın ardından anma mesajları paylaştı. Araştırmacı Muhammed Cemaleddin, onun ulusal birliği sağlama ve ayrışmaları aşma konusundaki çabalarına dikkat çekerken, insan hakları aktivistleri ise Hızır’ın diktatörlüklere karşı sergilediği 35 yılı aşkın ilkeli duruşunun hafızalardan silinmeyeceğini kaydetti.
