Dünyanın en tehlikeli göç yollarından biri olarak kabul edilen “Doğu Rotası”, her yıl on binlerce Afrikalıyı çatışmalardan ve yoksulluktan kaçarak Körfez ülkelerine ulaştırmaya çalışıyor. Etiyopya başta olmak üzere kıtanın iç kesimlerinden yola çıkan göçmenler, günlerce süren yaya yolculuğunun ardından Cibuti üzerinden Yemen’e geçmeyi hedefliyor.
Cibuti: Yemen’e açılan dar kapı
Uluslararası Göç Örgütü (IOM) verilerine göre, her gün 200 ila 300 göçmen Yemen’e en yakın nokta olan Cibuti’nin Obuk bölgesine ulaşıyor.
- Kavurucu Sıcak: Nisan ayında dahi 35 dereceyi aşan sıcaklıklar, yaz aylarında 45 dereceye kadar yükselerek göçmenlerin çölde susuzluktan hayatını kaybetmesine neden oluyor.
- Denizdeki Dehşet: Göçmen kaçakçıları tarafından kapasitesinin çok üzerinde doldurulan ahşap tekneler, denizde sık sık alabora oluyor. Mart ayı sonunda yaşanan son kazada en az 9 kişi hayatını kaybederken 45 kişi denizde kayboldu.
Toplu mezarlar ve “ölüm tarlaları”
Yolculuğun trajik boyutu, Cibuti sahillerindeki toplu mezarlarla gözler önüne seriliyor. Obuk yakınlarındaki kumsallarda kıyıya vuran cesetler için oluşturulmuş çok sayıda toplu mezar bulunuyor.
- Kayıp Bilançosu: IOM verilerine göre, sadece 2025 yılında bu rotada 900 kişi hayatını kaybetti veya kayboldu.
- İsimsiz Mezarlar: Sahil şeridinde ve Obuk mezarlığında, yan yana dizilmiş onlarca toprak yığını, hayallerine ulaşamadan can veren göçmenlere ait.
Çatışmalardan kaçış
Göçmenlerin büyük çoğunluğunu, yaklaşık 130 milyon nüfuslu Etiyopya’dan gelenler oluşturuyor. Ülkedeki iç çatışmalardan kaçan 25 yaşındaki İbrahim Hasan gibi pek çok kişi, 550 kilometrelik yolu 15 günde yürüyerek Cibuti’ye ulaşıyor. Ancak pek çoğu ya insan kaçakçıları tarafından dolandırılıyor ya da güvenlik güçleri tarafından yakalanarak geri gönderiliyor.
Uzmanlar, 2026 yılının ölümler açısından yeni bir rekor kırabileceğinden endişe ediyor. Yemen üzerinden Suudi Arabistan’a geçme hayali kuran bu insanların yolculuğu, genellikle çölün ortasında veya denizin derinliklerinde son buluyor.
