İran’ın başkenti Tahran’ın güneyinde, Natanz nükleer tesisinin yaklaşık iki kilometre güneyinde yer alan ve Farsçada “Kazma Dağı” anlamına gelen “Kuh-e Kolang Gaz La”, uluslararası kamuoyunda “Balta Dağı” olarak tanınıyor. Uzmanlar, dağın içerisine inşa edilen yer altı kompleksinin, Amerika Birleşik Devletleri’nin en güçlü sığınak delen bombalarına dahi karşı koyabilecek düzeyde korunaklı olduğunu belirtiyor.
Tesisin işlevi konusunda Washington ve Tahran arasında büyük bir anlaşmazlık yaşanıyor. İran yönetimi sahanın gelişmiş santrifüjlerin montajı ve üretimi için tasarlandığını savunurken; ABD ve İsrail istihbaratı, buranın gizli bir nükleer zenginleştirme tesisi olarak kullanılmasından şüpheleniyor.
Derinlik ve Coğrafi Konum Avantajı
İsfahan eyaletinde, Zagros dağ sıradağları içerisinde yer alan ve deniz seviyesinden 1600 metre yüksekliğe sahip olan Balta Dağı, coğrafi yapısı sayesinde olağanüstü bir güvenlik sağlıyor. Uydu görüntüleri ve uluslararası enstitü raporlarına göre, aralık 2020’de Natanz tesisinde yaşanan siber olayların ardından inşasına başlanan tesis, granit kayaların yüzlerce metre altında, en az 100 metre derinlikte yer alıyor.
Kompleksin yaklaşık bir kilometrekarelik bir alanı kapladığı ve Natanz tesisiyle bağlantılı güvenlik çitleriyle korunduğu ifade ediliyor.
Trump’ın Hedefindeki Tesis ve Tahran’ın Tepkisi
Bölgesel gerilimlerin ardından ABD Başkanı Donald Trump, Balta Dağı’nın imha edilebileceğine yönelik açıklamalarda bulundu. Temmuz 2026’da yaptığı değerlendirmelerde tesisi yakından takip ettiklerini belirten Trump, yakın zamanda buraya bir saldırı düzenlenebileceğini ifade etti.
Öte yandan İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, tesiste hiçbir nükleer faaliyet yürütülmediğini, Washington’un iddialarının saldırı ve tahribat için uydurulmuş bir bahane olduğunu vurguladı. Uzmanlar ise tesisin aşırı derecede güçlendirilmiş yapısı nedeniyle hava saldırılarından ziyade olası bir kara operasyonuyla hedef alınabileceğini tartışıyor.
