İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu yönetiminin çok cepheli savaş politikaları ve iç siyasi gerilimler sürerken, İsrail Meclisi (Knesset) Araştırma ve Bilgi Merkezi tarafından hazırlanan resmi bir rapor, ülkedeki derin demografik ve toplumsal krizi gözler önüne serdi.
İsrail merkezli Maariv gazetesinin aktardığı verilere göre, yurt dışına yerleşen İsrail vatandaşlarının ülkeye geri dönüş oranında son yıllarda yüzde 53’lük sert bir düşüş kaydedildi. 2020 yılında yaklaşık 8 bin kişi ülkeye geri dönerken, bu sayı 2024 itibarıyla 3 bin 800 seviyesine kadar gerileyerek son yılların en düşük düzeyini gördü.
Göç dengesi negatife döndü: 140 binden fazla kayıp
Raporda yer alan verilere göre, İsrail’den kalıcı olarak ayrılanların sayısındaki artış nedeniyle 2022-2024 yılları arasında net göç dengesi eksiye düştü ve ülke net bazda yaklaşık 140 bin kişilik nüfus kaybı yaşadı.
İstatistiklerde öne çıkan kritik göstergeler şu şekilde sıralandı:
-
Çalışma çağındaki nüfus: 2024-2025 döneminde geri dönenlerin yarısından fazlasını 28-60 yaş arasındaki üretken iş gücü oluşturdu.
-
Uzun süreli ayrılık: Dönenlerin yaklaşık yüzde 70’i 5 yıldan uzun süredir, üçte biri ise 10 yıldan uzun süredir yurt dışında yaşayanlardan oluşuyor.
-
ABD’den dönüşlerde çöküş: 2020 yılında ABD’den dönen İsrailli sayısı yaklaşık 3 bin 700 iken, 2024’te bu rakam 1.500’e indi. Geri dönenlerin coğrafi dağılımında ise ABD (%45), Birleşik Krallık (%6), Kanada (%5), Fransa (%4) ve Almanya (%3) ilk sıralarda yer aldı.
Güvenlik krizleri, bürokrasi ve ekonomik engeller
Raporda, İsraillilerin geri dönme kararını zorlaştıran temel unsurlar arasında devam eden savaş hali, tırmanan güvenlik riskleri, kutuplaşan iç siyaset ve ağır bürokratik engeller gösterildi.
Yurt dışından dönen İsrail vatandaşlarının yeni göçmenlere (Aliyah yapanlara) kıyasla çok daha az mali teşvik aldığı vurgulandı. Ayrıca, yurt dışında yaşadığı süre boyunca ulusal sigorta primlerini ödemeyi durduran kişilere 6 aya varan genel sağlık sigortası bekleme süresi uygulanması veya yaklaşık 16 bin 860 şekel özel ödeme şartı koşulması vatandaşları caydıran başlıca etkenler arasında yer alıyor. 2022-2024 arasında geri dönenlerin yüzde 94’ünün bu parayı ödemeyerek aylarca sigortasız kalmayı tercih ettiği bildirildi.
“Tarihte görülmemiş bir kaçış dalgası”
Knesset Göç, Uyum ve Diaspora Komisyonu Başkanı Gilad Kariv, göreve geldiğinden bu yana benzeri görülmemiş bir tersine göç ve ülkeden ayrılış dalgasına karşı uyarılarda bulunduğunu hatırlatarak, hükümete acil ve kapsamlı bir kriz yönetimi oluşturma çağrısında bulundu.
İngiliz Financial Times gazetesinin yayımladığı son analizler de son üç yılda yaklaşık 150 bin İsraillinin ülkeyi terk ettiğini doğrulamıştı. Ülkeden çıkışların, 2023 başındaki tartışmalı yargı reformu protestolarıyla tetiklendiği; 7 Ekim 2023 sonrası Gazze’de yürütülen savaş ve bölgesel çatışmaların tırmanmasıyla birlikte kalıcı bir beyin göçü ve nüfus kaybına dönüştüğü belirtiliyor.
