ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), İran ile yürütülen savaşın beşinci ayına girmesiyle birlikte derinleşen bir finansal ve siyasi krizle karşı karşıya kaldı. Donald Trump yönetiminin Kongre’den onlarca milyar dolarlık acil ek ödenek talep etmesi, Temsilciler Meclisi ve Senato’da savaşın maliyeti, hedefleri ve askeri sürdürülebilirliği konusunda sert tartışmaları beraberinde getirdi.
Washington Post’un aktardığı bilgilere göre yetkililer, Pentagon’un “acil” boyutta bir finansman açığı yaşadığını ve bazı bütçe kalemlerinin haftalar içinde tükenebileceğini ifade ediyor. Yaşanan bütçe sıkıntısı; askeri tatbikatların kısıtlanmasına, bakım çalışmalarının ertelenmesine ve silah programlarına ayrılan fonların operasyonel giderlere aktarılmasına yol açarak birliklerin harbe hazırlık seviyesini olumsuz etkiliyor.
67 milyar dolarlık acil paket beklentide
Beyaz Saray, Ortadoğu’daki tırmanan operasyonel maliyetleri karşılamak üzere Kongre’den 67 milyar dolarlık acil finansman paketi talep etti. Ancak Cumhuriyetçiler ile Demokratlar arasındaki siyasi ayrışma ve yaklaşan yaz tatili, paketin onaylanmasını geciktirme riski taşıyor.
Savaşın özellikle Deniz ve Hava Kuvvetleri bütçelerini ağır şekilde yıprattığı, uçak gemileri, bombardıman uçakları ve savaş gemilerinin bölgedeki kesintisiz konuşlanmasının bütçeleri tükettiği belirtiliyor. Pentagon, Kongre onayı çıkana kadar eğitim ve silah alım bütçelerinden 4,3 milyar doları acil ihtiyaçlara kaydırmaya çalışıyor.
Kongre’de Hegseth’e sert eleştiriler
Senato Tahsisat Komitesi’ndeki oturumda konuşan ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, savaşın doğrudan maliyetinin şu ana kadar 37,5 milyar dolara ulaştığını açıkladı. Hegseth, Pentagon’a yeterli fon sağlanmamasının ABD’nin karşı karşıya olduğu en büyük güvenlik tehdidi olduğunu belirterek talebi Trump’ın “güç yoluyla barış” stratejisiyle savundu.
Ancak Senato’daki oturum sert tartışmalara ve karşılıklı suçlamalara sahne oldu:
-
Patty Murray (Demokrat Senatör): Yönetimi savaşın gerçek maliyetini gizlemekle suçlayarak, “Sağlık ve konut için kullanılabilecek mükellef paraları, bizi felaket bir savaşa sürükleyen bir başkan tarafından heba ediliyor” dedi.
-
Jack Reed (Demokrat Senatör): Hegseth’i ağır ihmalle suçlayarak, Hürmüz Boğazı’nın kapanması ve petrol fiyatlarının yükselmesi riskleri konusunda yönetimin başkanı önceden bilgilendirmediğini vurguladı.
-
Roger Wicker (Cumhuriyetçi Senatör): Ek bütçe talebine tam destek vererek mühimmat, füze ve İHA üretiminin hızlandırılması gerektiğini belirtti.
“İran’ın tüm askeri kapasitesini kaybettiğini söylemek doğru olmaz. Halen saldırı yeteneklerine sahipler.” — Pete Hegseth, ABD Savunma Bakanı (Senatör Jon Ossoff’un “İran askeri gücü tamamen yok edildi mi?” sorusuna yanıt olarak)
Zafer söylemi ve gerçekler çelişiyor mu?
Oturumda Demokrat Senatör Jon Ossoff, Hegseth’e savaşın ilk haftalarında söylediği “İran ordusu imha edildi, tüm hedeflere ulaşıldı” yönündeki açıklamalarını hatırlatarak zor sorular yöneltti. Hegseth, İran’ın hâlâ saldırı kapasitesi olduğunu kabul etmek zorunda kaldı.
Öte yandan bağımsız analizler ve Harvard Üniversitesi raporları savaşın gerçek maliyetinin 100 milyar dolara yaklaştığına dikkat çekiyor. Senatör Jeanne Shaheen ve Senatör Susan Collins gibi isimler ise Pentagon’un henüz harcanmamış onlarca milyar dolarlık fonu kullanmak yerine neden sürekli ek bütçe istediğini ve üst düzey komutanların görevden alınmasını sorguladı.
Uzmanlar, mühimmat stoklarının hızla erimesinin ABD’nin Çin ve Rusya gibi küresel rakipler karşısındaki caydırıcılığına zarar verebileceği uyarısında bulunurken, Washington’daki bütçe savaşının sahadaki çatışmalardan çok daha çetin geçeceği öngörülüyor.
