İsrail parlamentosu (Knesset), İletişim Bakanı Shlomo Karhi tarafından sunulan ve kamuoyunda büyük tartışmalara yol açan “medya reformu” paketini onayladı. Perşembe günü yapılan oylamada, yasa tasarısı 48 ret oyuna karşı 53 oyla kabul edilerek yasalaştı.
Hükümet kanadı, bu değişikliğin medya sektöründeki bürokrasiyi azaltmayı ve rekabeti teşvik etmeyi hedeflediğini savunurken, muhalefet cephesi yasanın basın özgürlüğünü kısıtlamaya yönelik bir hamle olduğu görüşünde.
Yasa Neleri Değiştiriyor?
Yeni düzenleme, İsrail medya sektöründe köklü değişiklikler öngörüyor:
-
Reklam ve İzlenme Oranları: Hükümet, izlenme oranlarını ölçme ve reklam bütçelerini yönetme yetkisi kazanıyor. Eleştirmenler, bu durumun devlet destekli reklam bütçelerinin hükümete yakın medya kuruluşlarına aktarılması için bir araç olarak kullanılacağından endişe ediyor.
-
Çapraz Mülkiyet: Medya kuruluşları üzerindeki “çapraz mülkiyet” kısıtlamaları kaldırılıyor. Artık bir televizyon kanalı sahibi, aynı zamanda bir gazete sahibi de olabilecek.
-
Bağımsız Haber Odası: Yayın kuruluşlarının sahiplerinin ticari çıkarları ile haber odalarının bağımsızlığını ayıran “kurumsal ayrılık” kuralı sona eriyor.
-
“Küçük Kanal” Tanımı: Küçük kanal olarak tanımlanan kuruluşların gelir tavanı yıllık 80 milyon şekelden 2 milyar şekele yükseltildi. Bu düzenleme, ticari kanalların haber departmanlarını bağımsız şirketler olarak tutma zorunluluğunu ortadan kaldırıyor.
Muhalefet ve Basın Sendikalarından Sert Tepki
Yasanın geçmesi, İsrail’deki muhalefet partileri ve basın örgütleri arasında “kırmızı çizginin aşıldığı” şeklinde yorumlandı.
Demokratlar Partisi lideri Yair Golan, yasanın kabul edilmesinin ardından sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Gelecek hükümet kurulur kurulmaz bu yasayı parçalayacağız. Bizim dönemimizde medya özgür olacak, hükümetin propaganda aygıtlarına dönüşmeyecek” ifadelerini kullandı.
İsrail Gazeteciler Sendikası ise yasanın basın etiğini zedelediğini vurgulayarak, konuyu Yüksek Mahkeme’ye taşıyacaklarını duyurdu. Sendika yetkilileri, yasanın sadece içeriğiyle değil, yasama sürecindeki usulsüzlüklerle de hukuka aykırı olduğunu savunuyor.
Seçim Öncesi Hızlı Yasama Süreci
Söz konusu yasa, İsrail’in 27 Ekim’de yapılması planlanan genel seçimlere giden süreçte, koalisyon hükümetinin aceleyle geçirdiği tartışmalı düzenlemelerin son halkasını oluşturuyor. Hükümetin, Knesset’in feshedilmesinden önce Haredi partilerle yaptığı anlaşmalar doğrultusunda yargı, askerlikten muafiyet ve medya gibi kritik konularda yasama faaliyetlerini hızlandırdığı gözlemleniyor.
