Yemen’in güneybatısındaki Taiz ve Marib cephelerinde mevzilenen hükümet güçleri için çatışma sahasının dinamikleri kökten değişti. Yıllarca sadece siper arkasına gizlenerek karşı cepheyi ve keskin nişancıları kollayan askerler, artık gökyüzünü de sürekli gözetlemek zorunda kalıyor. Uzun süre Husilerin tekelinde görülen insansız hava araçlarının (İHA) Yemen hükümet güçleri tarafından da operasyonel ve saldırı amaçlı yaygınlaştırılması; cephedeki ikmal hatlarını, sığınak taktiklerini ve doğrudan askeri doktrini yeniden şekillendiriyor.
Husilerin hava tekeli kırılıyor
Askeri uzmanlar, Yemen ordusunun İHA operasyonlarına 2021 yılındaki Marib çatışmalarıyla başladığını ancak son dönemde saldırı ve kamikaze modellerinin sahaya çok daha yoğun indiğini belirtiyor. Sosyal medyada orduya bağlı İHA birliklerinin operasyon kayıtlarının paylaşılması, askeri dengelerdeki değişimi açıkça sergiliyor.
Saha analisti Ahmed Şebeh, hükümet güçlerinin keşif ve kısa menzilli operasyonel kabiliyet geliştirmesiyle Husilerin sahadaki mutlak İHA tekelinin kırıldığını ifade ediyor. İHA’ların sağladığı caydırıcılık, karşı tarafın hareket serbestisini daraltırken iki güç arasındaki operasyonel farkın da kademeli olarak kapanmasını sağlıyor.
Taktiksel dönüşüm ve siperlerin yetersizliği
Hükümet birlikleri adına Taiz cephesinde görev yapan saha personeli Müfid Şükri, İHA varlığının cephe gerisindeki tüm hareket tarzlarını zorlaştırdığını aktarıyor. Geleneksel tahkimatların ve derin siperlerin tek başına koruma sağlamaya yetmediğini vurgulayan Şükri, sahada uygulanan yeni önlemleri şu şekilde özetliyor:
- İkmal ve personel intikalleri artık geniş konvoylar yerine küçük gruplarla icra ediliyor.
- Açık arazide kalış süreleri asgari düzeye indirilirken kamuflaj ve hız ön plana çıkıyor.
- Araçların aynı noktada uzun süre beklemesi İHA radarına yakalanma riski nedeniyle yasaklanıyor.
- Havada tek bir İHA’nın belirmesi dahi saldırı gerçekleşmese bile askeri sevkiyatların durdurulmasına yol açıyor.
Kara hakimiyeti ve elektronik harp dengesi
Strateji uzmanı Dr. Ali ez-Zeheb ise İHA kullanımının hükümet güçlerine temas hattında önemli bir taktiksel avantaj kazandırdığını ancak Husilerin uzun yıllara dayanan tecrübesi, geniş stokları ve balistik füze entegrasyonu karşısında stratejik dengelerin henüz tam olarak eşitlenmediğini vurguluyor.
Ez-Zeheb’e göre İHA’lar hedef tespiti ve hızlı imha süreçlerinde maliyeti düşürse de hiçbir insansız hava aracı bir şehri ya da tepeyi tek başına kontrol altında tutmaya yetmiyor. Karşı tarafın hava savunma, elektronik karıştırma (jamming) ve erken uyarı sistemlerinin sahadaki asıl belirleyici faktör olmaya devam ettiği, Yemen’in engebeli coğrafyasında kara unsurlarının ve siper savaşlarının güncellenmiş taktiklerle varlığını koruyacağı ifade ediliyor.
