Siyaset analisti Aleksandr Hramçihun, Svobodnaya Pressa sitesinde yayımlanan makalesinde, İran’ın jeopolitik yükselişini ironik bir yaklaşımla ele aldı. Yazara göre Tahran, Orta Doğu ve dünyadaki mevcut konumunu büyük ölçüde ABD’nin stratejik hatalarına borçlu.
Irak müdahalesi İran’ın önünü açtı
Hramçihun, ABD’nin 1991 ve 2003 yıllarındaki Irak müdahalelerinin sonuçlarını analiz ederek şu tespitlerde bulunuyor:
- Güç Boşluğu: Saddam Hüseyin rejiminin devrilmesiyle oluşan boşluk, Irak’taki Şii çoğunluğun siyasi ve ekonomik gücünü artırdı.
- Direniş Ekseni: Washington’un Irak’ı demokratikleştirme hayali, Tahran’ın Bağdat üzerinde kurduğu derin nüfuzla sonuçlandı. Bu durum İran’ın; Irak, Suriye, Lübnan ve Filistin’i kapsayan “Direniş Ekseni”ni inşa etmesine zemin hazırladı.
Yanlış hesap ve sert yanıt
Makaleye göre ABD ve İsrail, İran’daki “ılımlı” kanadın gerilimi düşürme çabalarını bir zayıflık olarak yorumladı. 28 Şubat 2026’da başlayan topyekün saldırıların, Tahran’daki rejimi hızla çökerteceği varsayıldı. Ancak yazar, sonucun beklentilerin tam aksine olduğunu savunuyor:
- Radikalleşme: Saldırılar sonrası Tahran’da muhafazakar kanat güçlendi ve İran, saldırganlara karşı Vietnam Savaşı’ndan bu yana ABD’nin gördüğü en sert askeri yanıtı verdi.
- Yeni Talepler: İran artık sadece ambargoların kalkmasını değil, yüz milyarlarca dolarlık tazminat ve Hürmüz Boğazı üzerinde tam kontrol talep ediyor.
“İran’ı yeniden büyük yap”
Hramçihun, makalesini çarpıcı bir özetle bitiriyor: Donald Trump, ikinci başkanlık döneminin başında kendi seçim sloganını tersine çevirerek gerçekleştirdi. Analiste göre, ABD’nin müdahaleleri olmasaydı İran’ın bugün ulaştığı bölgesel baskınlığı hayal dahi edemeyeceği vurgulanıyor. Mevcut tabloyu yazar, “Amerika yerine İran yeniden büyük yapıldı” sözleriyle nitelendiriyor.
