İşgal altındaki Batı Şeria genelinde kaçak yerleşim merkezlerinin hızla yayılması ve tahliye edilen noktaların yeniden kurulması, İsrail’in bölgedeki coğrafi yapıyı kalıcı olarak değiştirme politikasını hızlandırdı. Ramallah yakınlarındaki Burka ve Ümmü Safa’dan El-Halil’in güneyindeki Mesafir Yatta’ya kadar uzanan geniş alanda kurulan yeni noktalar, idari olarak Filistin yönetiminde bulunan “B bölgesi” arazilerini de kapsayacak şekilde genişliyor.
Evlerin etrafına kaçak yerleşim baskını ve abluka
Nablus’un güneyindeki Kusra beldesinde yer alan Re’s el-Ayn tepesinde evi bulunan ABD vatandaşı Filistinli Luey Ebu Rayde, ABD’den döndüğünde mülkünün yerleşimciler ve İsrail ordusu tarafından abluka altına alındığını gördü. Evin etrafına kaçak yerleşim çadırları kuran yerleşimcilerin, güvenlik güçlerinin koruması altında mülk sahiplerini topraklarından uzaklaştırmaya çalıştığı ve bölgedeki gerilimi tırmandırdığı bildirildi.
Benzer bir durum Burka, Ümmü Safa ve Mesafir Yatta’daki Vadi er-Rahim bölgesinde de yaşanıyor. Daha önce yıkılan kaçak yapıların hızla yeniden inşa edildiğini belirten yerel sakinler, bu noktaların Filistin köylerine yönelik fiziki saldırıların ana üssü haline geldiğini aktarıyor.
700’den fazla kaçak nokta ve 60 bin dönümlük gasp
Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA), İsrailli insan hakları örgütü B’Tselem ve ARIJ Enstitüsü verilerine göre, 2026 yılı itibarıyla Batı Şeria’da ruhsatsız tarım, hayvancılık ve konut amaçlı kurulan kaçak yerleşim noktası (outpost) sayısı 700’ü aştı:
-
Resmi ve kaçak yerleşim dengesi: İsrail İçişleri Bakanlığı tarafından tanınan 160 resmi yerleşimin haricinde yayılan 700’ü aşkın kaçak nokta, 3 milyondan fazla Filistinlinin yaşam alanını daraltıyor.
-
Yıllık 1.200’den fazla saldırı: 2023-2025 yılları arasında yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik fiziksel darp, mülk kundaklama ve arazi gaspı içeren saldırıları yıllık 1.200 vakayı aştı.
-
Otlatma kılıfıyla arazi işgali: Kaçak hayvancılık noktaları aracılığıyla son yıllarda 60 bin dönümden fazla Filistin arazisi fiilen kontrol altına alındı.
“Kademeli kemirme” politikasıyla fiili ilhak
İsrail politikaları uzmanı Süleyman Beşarat, sahada uygulanan yöntemin “kademeli kemirme” ve oldu bitti yaratma stratejisi olduğunu vurguladı. Beşarat, birbirinden kopuk gibi duran küçük çadır ve baraka tipi yerleşimlerin zamanla birleşerek geniş koridorlar oluşturduğunu ve en kısa sürede azami miktarda toprağın ele geçirilmesinin hedeflendiğini kaydetti.
Uluslararası hukuka göre 1967’den bu yana işgal altında bulunan Batı Şeria’daki tüm yerleşim birimleri yasa dışı kabul edilirken, yaygınlaşan kaçak noktalar ve koruma altındaki yerleşimci baskısı, bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasını ve toprak bütünlüğünü fiilen imkânsız hale getirmeyi amaçlıyor.
