İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Barış Konseyi tarafından hazırlanan 15 maddelik Gazze barış belgesini açıkça reddettiğini duyurdu. ABD Başkanı Donald Trump yönetimini diplomatik bir krizin ortasında bırakan bu açıklama, İsrail’in bölgesel mutabakatları ve ateşkes sürecini fiilen askıya aldığını gösterdi. Netanyahu, Hamas tamamen silahsızlandırılmadan İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nden çekilmeyeceğini ifade etti.
Knesset’te konuşan Netanyahu, ağır ve hafif tüm silahların teslim edilmesini şart koşarak göstermelik bir silahsızlandırmayı kabul etmeyeceklerini belirtti. Görevde kaldığı sürece Gazze veya Batı Şeria’da bir Filistin devletinin kurulmasına asla izin vermeyeceğini yineleyen İsrail Başbakanı, uluslararası müzakereleri yeniden tıkadı.
ABD ve uluslararası kamuoyundan sert tepkiler
Netanyahu’nun çıkışı, Batı medyasında ve uluslararası siyasi çevrelerde büyük bir tepkiyle karşılandı. Birçok analist, bu kararın Trump’ın “tarihi” olarak tanımladığı barış planına doğrudan bir darbe olduğunu belirtti:
-
ABD yönetimine doğrudan rest: Amerikalı gazeteci Daniel Davis, Netanyahu’nun tutumunun Washington’a açık bir hakaret olduğunu ifade ederek, İsrail’in ikili ilişkilerde kendi şartlarını dikte ettirdiğini kaydetti.
-
Müttefiki sırtından bıçaklama: Gazeteci Ragıp Soylu, Netanyahu’nun bir kez daha taahhütlerinden cayıp Trump’ı diplomatik olarak yarı yolda bıraktığını vurguladı.
-
Yıkım ve işgal hedefi: Analist Shay Ben-Efraim ve yazar Assal Rad, Filistin tarafının silahsızlanmayı kabul etmesine rağmen İsrail’in çekilmeyi reddetmesinin, asıl amacın esirler değil Gazze’nin tamamen yok edilmesi olduğunu kanıtladığını aktardı.
-
Kalıcı apartheid rejimi: Eski İngiliz milletvekili Claudia Webbe ve yorumcu Yousef Munayyer, Netanyahu’nun Filistin devletini reddederek kalıcı bir işgal ve ayrımcılık rejimi tesis etmeyi hedeflediğini savundu.
Filistin tarafı ve analistlerin değerlendirmeleri
Filistinli siyasi aktörler ve bölgesel uzmanlar, Netanyahu’nun açıklamalarının iç siyasete odaklı olduğunu ve ateşkes çabalarını sabote etmeyi amaçladığını bildirdi.
Hamas yöneticilerinden Basem Naim, hareketin Kahire’de Barış Konseyi temsilcileriyle uzlaştığı yol haritasına bağlı kalmaya devam ettiğini belirterek; garantör ülke konumundaki ABD’ye Netanyahu hükümetine baskı yapma çağrısında bulundu. Siyasi analist Ahmed el-Hile ise Netanyahu’nun yaklaşımının siyasi bir çözümü reddettiğini ve aşırı sağcı koalisyon ortaklarını memnun etmek adına askeri kontrolü kalıcı kılmayı amaçladığını belirtti.
