İşgal altındaki Doğu Kudüs’te yer alan Filistin özel okulları, yeni eğitim-öğretim yılının başlangıcında süresiz grev kararı alarak ders başı yapmadı. İsrail makamlarının Filistin müfredatını “İsrailleştirme” girişimlerini tırmandırması ve Batı Şeria’da ikamet eden yüzlerce Filistinli öğretmenin şehre giriş izinlerinin yenilenmemesi, eğitim sistemini fiilen felç etti.
Kudüs’teki özel okul yönetimleri tarafından yapılan ortak açıklamada, İsrail makamlarının hiçbir ön bildirimde bulunmaksızın çok sayıda öğretmen ve personelin çalışma izinlerini askıya aldığı, izinler istisnasız yenilenene kadar eğitime süresiz ara verildiği duyuruldu.
Tarihi hafızayı ve ulusal kimliği silme girişimi
Kudüs’te eğitim alanında yaşanan gerilim yalnızca idari yaptırımlarla sınırlı kalmıyor; ders kitaplarındaki tarihsel içeriğin hedef alınması krizin merkezinde yer alıyor.
İsrail yönetiminin ders kitaplarına yönelik sansür ve dönüştürme politikaları şu başlıklarda yoğunlaşıyor:
- Müfredat Sansürü: “İşgal”, “Kudüs” ve “1948 Nekbe (Büyük Felaket)” gibi Filistin ulusal hafızasını ve tarihini temsil eden temel kavramların kitaplardan tamamen çıkarılması veya çarpıtılması hedefleniyor.
- Resmi Kurumsal Adımlar: Söz konusu tasfiye planı, 18 Mayıs’ta İsrail Parlamentosu (Knesset) Özel Eğitim Komisyonu’nda açıkça ele alındı ve Kudüs’teki İsrail Eğitim Müdürlüğü bu doğrultuda somut adımlar başlattığını ilan etti.
Eğitimciler, yapılmak istenen müdahalenin Filistin kimliğini hedef alan sistematik bir asimilasyon politikası olduğunu belirtiyor.
Batı Şerialı öğretmenlere askeri yasak
İsrail yönetiminin Batı Şeria’da yaşayan öğretmenlere giriş izni vermemesi, okullarda ciddi bir personel açığına yol açtı. İsrail’in önde gelen gazetelerinden Haaretz, uygulanan abluka ve yasaklar nedeniyle Doğu Kudüs’te yeni eğitim yılına planlandığı şekilde başlamanın imkansız hale geldiğini yazdı.
Ekim 2023’ten bu yana Batı Şeria’daki Filistinli çalışanlara yönelik sıkılaştırılan kısıtlamalara ek olarak, geçtiğimiz ocak ayında Knesset tarafından kabul edilen tartışmalı bir yasa krizin fitilini ateşledi. Yasa, Filistin Yönetimi’ne bağlı üniversite ve enstitülerden mezun olan öğretmenlerin Kudüs’teki okullarda istihdam edilmesini yasaklıyor.
20 bin öğrenci doğrudan etkilendi
Uygulanan yasaklar Doğu Kudüs’teki eğitim kadrosunu çökme noktasına getirdi:
- Yüksek Mezuniyet Oranı: Doğu Kudüs’teki Arap eğitim sisteminde görev yapan yaklaşık 6 bin 700 öğretmenin en az yüzde 60’ı Filistin yükseköğretim kurumlarından mezun durumda bulunuyor.
- Grev Boyutu: Kudüs genelindeki yaklaşık 106 bin öğrencinin 20 bini, İsrail’in dayatmalarını reddederek dersleri boykot eden özel okullarda eğitim görüyor.
Okul yönetimleri; öğretmen kadrosunun engellenmesinin yanı sıra temizlik, sağlık ve güvenlik standartlarının da uygulanan abluka nedeniyle sağlanamadığını belirterek, eğitim hakkının korunması için uluslararası kamuoyuna acil çağrıda bulundu.
