İsrailli sivil toplum kuruluşu Peace Now (Şimdi Barış), işgal altındaki Filistin topraklarında yaşanan genişleme faaliyetlerine dair çarpıcı veriler içeren yeni bir rapor yayımladı. “Annus Mirabilis” (Mucizevi Yıl) başlığıyla sunulan raporda, İsrail hükümetinin 2023 ile 2025 yılları arasında işgal altındaki Batı Şeria’da “eşi benzeri görülmemiş bir hızla” de facto (fiili) ilhak politikası yürüttüğü ve bu süreçte radikal Yahudi yerleşimcilerin merkezi bir rol oynadığı detaylandırıldı.
Rapora göre, Batı Şeria genelindeki toprak gaspları, yeni yerleşim yeri onayları ve yerleşimci faaliyetlerindeki bu büyük patlamanın arkasında kurumsal bir reform yatıyor. İsrail hükümeti, bölgedeki yönetim yetkilerini askeri komutanlıktan alarak, bölgenin tamamen ilhak edilmesi gerektiğini savunan aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich liderliğindeki sivil bir idareye devretti. Kurulan bu yeni mekanizma, askeri ve hukuki sistemlerin daha önce uyguladığı sınırlı denetimleri de devre dışı bırakarak ilhak hedeflerinin sistematik ve hızlı bir şekilde ilerlemesinin önünü açtı.
Bölgeye 200 bin yeni yerleşimci planı
İdari yapıda yapılan bu köklü değişiklikler, Batı Şeria’da kısa vadede 40 bin 64 yeni konut ünitesinin inşa edilmesini öngören devasa projelerin onaylanmasını sağladı. Peace Now analizleri, bu yeni konut projelerinin tamamlanmasıyla birlikte bölgeye 160 bin ila 200 bin arasında ek Yahudi yerleşimcinin daha yerleştirileceğini ortaya koyuyor. Halihazırda uluslararası hukuka göre tamamen yasa dışı kabul edilen Batı Şeria ve Doğu Kudüs’teki yerleşim birimlerinde yaklaşık 700 bin İsrail vatandaşının yaşadığı biliniyor.
Raporda, “Yerleşim birimlerinin inşa edilme ve genişletilme hızı her geçen yıl katlanarak arttı. Bu durum, Gazze’deki savaş ortamını ve sahadaki denetimsizliği fırsat bilen profesyonel bir toprak gaspı mekanizmasının varlığına işaret etmektedir” ifadelerine yer verildi.
Bir yılda 300 bin dönüm Filistin arazisine el konuldu
Resmi verilere göre, yerleşimcilere ait tarım ve hayvancılık karakolları vasıtasıyla kontrol altında tutulan alanın büyüklüğü 1 milyon dönüme (yaklaşık 1.000 kilometrekare) ulaştı. Yahudi yerleşimcilerin şu anda işgal altındaki Batı Şeria topraklarının yaklaşık yüzde 18’ini doğrudan kontrol ettiği belirtildi. Sadece 2025 yılı içerisinde 300 bin dönümlük Filistin arazisi bu kontrol ağının içine dahil edilirken, el konulan bu toprakların yaklaşık yüzde 40’ı İsrail yönetimi tarafından “devlet arazisi” olarak sınıflandırıldı.
Filistinli topluluklara “etnik temizlik” baskısı
Söz konusu toprak genişlemesi, geçimini hayvancılık ve tarımla sağlayan yerel halk üzerinde de yıkıcı etkilere yol açtı. Raporda, 2023-2025 yılları arasında Batı Şeria genelinde göçe zorlanan Filistinli çoban topluluğu sayısının 118’e ulaştığı, 2026 yılının yalnızca ilk iki ayında ise 9 farklı topluluğun daha topraklarından tamamen sürüldüğü belgelendi. Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International), Filistinli göçebe ve kırsal toplulukların zorla yerlerinden edilmesini, devlet destekli sistematik bir “etnik temizlik” kampanyasının parçası olarak tanımlıyor.
Oslo Anlaşması’nın temelleri dinamitleniyor
Peace Now raporunun sonuç bildirgesinde, İsrail hükümetinin yalnızca toprak gasp etmekle kalmadığı, aynı zamanda 1994 Oslo Accords (Oslo Anlaşmaları) ile kurulan yasal yapıyı da tamamen ortadan kaldırmaya çalıştığı vurgulandı. İsrail ordusunun ve yerleşimcilerin, Filistin Yönetimi’nin idari kontrolü altındaki “A Bölgesi” ve “B Bölgesi” üzerindeki egemenlik haklarını her geçen gün daha fazla kısıtladığı ve Filistin idaresinin bölgeyi yönetme kabiliyetini fiilen felç ettiği aktarıldı. Uzmanlar, bu politikaların bölgedeki iki devletli çözüm umutlarını ve diplomatik tanzim zeminini tamamen yok ettiği uyarısında bulunuyor.
