İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ankara’da düzenlenecek kritik NATO zirvesine katılımı öncesinde Washington yönetimine yönelik sarsıcı bir askeri ve diplomatik tazyik hamlesinde bulundu. Amerikan televizyon kanalı Fox News’un sabah programı *”Fox & Friends”*a konuk olan Netanyahu, Beyaz Saray’ın Türkiye’ye beşinci nesil F-35 savaş uçaklarını veya bu uçaklara ait kritik motor bileşenlerini satmamasını talep etti. İsrail lideri, böyle bir hamlenin Orta Doğu’daki askeri güç dengesini geri dönülemez biçimde bozacağını iddia etti.
Ankara’nın son dönemde yerli stealth savaş uçağı projesi olan KAAN için ABD’den F110 jet motorları tedarik etmeye çalışması ve yeniden F-35 programına dahil olma arayışı, Tel Aviv’de kırmızı alarm verilmesine yol açtı. Trump’ın geçtiğimiz ay Türkiye’nin bu askeri taleplerine yeşil ışık yakarak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı “çok mutlu edeceğini” vaat etmesi üzerine devreye giren Netanyahu, ileri askeri teknolojilerin Türkiye’ye transfer edilmesinin büyük bir stratejik hata olacağını savundu.
“Bölgesel denge İsrail’in hava üstünlüğüne bağlı”
Haber analizleri, İsrail’in dış politika doktrininin temel taşlarından birini “Orta Doğu’da niteliksel askeri üstünlüğü (QME) koruma” hedefinin oluşturduğunu tescilliyor. Fox News canlı yayınında bu doktrine açıkça atıfta bulunan Netanyahu, şu kritik değerlendirmelerde bulundu:
“Türkiye’ye F-35’lerin veya savaş uçakları için motor tedarikinin sağlanmaması gerektiğini düşünüyorum. Çünkü böyle bir adım Orta Doğu’daki hassas güç dengelerini kökten sarsacaktır. Bölgedeki mevcut askeri istikrar ve statüko, nihai olarak İsrail’in tartışmasız hava üstünlüğü ve Amerika’nın bölgedeki caydırıcı askeri duruşu sayesinde garanti altına alınmaktadır.”
Netanyahu, İsrail’in ulusal güvenliğini tehdit eden unsurlara karşı Amerikan yönetiminin askeri teknolojiyi bir ödüllendirme aracı olarak kullanmaması gerektiğinin altını çizdi.
Hakan Fidan’ın sözlerini hedef aldı
Konuşmasında Türk devlet yetkililerinin İsrail’e yönelik sert diplomatik eleştirilerini de hatırlatan Netanyahu, özellikle Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın geçen hafta CNN Türk ekranlarında yaptığı açıklamaları doğrudan hedef aldı. Fidan’ın canlı yayında İsrail için “dünyanın problemi” ve “bu insanlar insanlığın taşıyamayacağı bir yük haline geldi” ifadelerini kullandığına dikkat çeken İsrail Başbakanı, bu söylemlerin Tel Aviv’e yönelik varoluşsal bir tehdit barındırdığını ileri sürdü. Netanyahu, “Açıkça Yahudi devletinin insanlık içinde bir yeri olmadığını, temel olarak haritadan silinmesi gerektiğini savunuyorlar” iddiasında bulundu.
S-400 krizi ve KAAN projesinin geleceği
Türkiye, 2017 yılında Rusya’dan S-400 hava savunma füze sistemi satın alma kararı vermiş, bu hamle Washington-Ankara hattında tarihin en büyük askeri krizlerinden birini tetiklemişti. Pentagon, S-400’lerin F-35 gizlilik teknolojilerini tehlikeye atabileceği gerekçesiyle Türkiye’yi 2019 yılında resmi ortağı olduğu F-35 programından tamamen ihraç etmişti.
Askeri uzmanlar, Ankara’nın küresel çapta sadece ABD, Çin ve Rusya gibi sınırlı sayıda ülkenin üretebildiği beşinci nesil muharip uçak kulübüne girmek adına KAAN projesine büyük önem verdiğini belirtiyor. ABD’den talep edilen F110 motorlarının, KAAN’ın seri üretim tanzimleri için hayati önemde olduğu analiz ediliyor.
Trump ile “İran savaşı” çatlağı sonrası yumuşama sinyali
Netanyahu, son haftalarda ABD ile İsrail arasında İran’a yönelik yürütülen geniş kapsamlı bölgesel savaşın stratejik yönetimi konusunda yaşanan fikir ayrılıklarına ve diplomatik hıçkırıklara da değindi. Trump ile olan kişisel ilişkilerinin her şeye rağmen sarsılmaz olduğunu iddia eden İsrail lideri, “Biz müttefiklerin en iyisiyiz. Başkan Trump ile aramızdaki ilişki son derece iyi ve sorunsuz ilerliyor” dedi.
Washington’da Trump ile gerçekleştirmeyi planladığı resmi zirve için hazırlıkların sürdüğünü doğrulayan Netanyahu, “Ancak henüz net bir takvim ve tarih belirlemedik” açıklamasını yaptı. İki lider en son şubat ayında Beyaz Saray’da bir araya gelmiş ve İsrail basını Netanyahu’nun o zirvede Trump’ı İran’a karşı topyekün bir askeri harekat başlatmaya ikna etmek için yoğun kulis yürüttüğünü belgelemişti.
