İsrail Savunma Bakanlığı ile ordu komuta kademesi arasında, işgal altındaki Batı Şeria’da Filistinlilere saldıran aşırı sağcı bir yerleşimciye verilen idari ceza nedeniyle ciddi bir kriz patlak verdi. Savunma Bakanı Yisrael Katz, Batı Şeria’dan sorumlu Merkez Bölge Komutanı General Avi Bluth’u televizyonda canlı yayın sırasında görevden aldığını açıklayarak yerine Dado Bar Khalifa’yı atadığını duyurdu.
Canlı Yayında Görevden Alma Orduda Kriz Çıkardı
Savunma Bakanı Katz’ın Kanal 14 ekranlarında canlı yayında açıkladığı görevden alma kararı, İsrail ordusu üst yönetiminde büyük bir tepkiyle karşılandı. Kararın ardından açıklama yapan İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, Katz’ın tutumunun kendi planlarıyla uyuşmadığını vurgulayarak mevcut süreçte kritik pozisyonlardaki komutanları değiştirme niyetinde olmadığını belirtti.
Askeri kaynaklar, iki komutanın da karardan ancak televizyon yayınından sonra haberdar olduğunu aktardı. Kararın mesleki gerekçelere dayanmadığını savunan yetkililer, yapılan hamleyi Katz’ın kendi politikalarına uymayan Bluth’a karşı gerçekleştirdiği bir “siyasi hesaplaşma” olarak nitelendirdi.
Anlaşmazlığın Kaynağı: Radikal Yerleşimci Kararı
Ordu ile Savunma Bakanlığı arasındaki gerilimin temelinde, radikal sağcı yerleşimci Tal Yinon Dardik hakkında verilen uzaklaştırma kararı yer alıyor. Geçtiğimiz mart ayında Üردün Vadisi’ndeki Khirbet Hamsa köyüne düzenlenen ve Filistinlilere yönelik fiziksel şiddet, tehdit ve mülk gaspı içeren saldırılara karıştığı belirtilen Dardik hakkındaki tedbir kararının uzatılması istenmişti.
General Bluth, askeri temyiz kurulunun uzaklaştırma kararını uzatmama adımına karşı Hukuk Müşavirliği üzerinden itirazda bulunurken, Bakan Katz bu tedbiri yenilemeyeceğini ve konuyu farklı yöntemlerle çözeceğini ilan ederek askeri kanadın yetki alanına müdahale etti.
Batı Şeria’da Yerleşim Politikası ve Tırmanan Gerilim
Kriz, hükümetin Batı Şeria’da yürüttüğü geniş ölçekli yerleşim politikalarının gölgesinde yaşanıyor. Savunma Bakanı Katz, son olarak hükümetin göreve geldiği Kasım 2022’den bu yana Batı Şeria’da 104 yeni yerleşim birimi ile 160 yasa dışı çiftlik kurulmasını onayladığını doğrulamıştı. Katz ayrıca, İsrail içindeki Filistinlilere yönelik yüzlerce idari tutuklama emrine imza atarken, Batı Şeria’da şiddet olaylarına karışan Yahudi yerleşimcilere benzer yaptırımların uygulanmasına karşı çıkıyor.
Filistin Duvar ve Yerleşim Direniş Heyeti verilerine göre, 2026 yılının ilk yarısında Yahudi yerleşimciler Filistinlilere ve mülklerine yönelik 3 bin 488 saldırı gerçekleştirdi. Halihazırda Batı Şeria ve Doğu Kudüs’te bulunan 156 yerleşim birimi ile 360 kaçak noktada yaklaşık 750 bin Yahudi yerleşimci yaşamını sürdürüyor.
