Suriye yönetiminin, ABD ile yürütülen diplomatik temaslar kapsamında Rusya’dan gerçekleştirdiği petrol ithalatını ciddi oranda azaltmayı kabul ettiği bildirildi. Reuters’ın konuya yakın kaynaklara dayandırdığı habere göre bu adım, Washington’ın Şam üzerindeki son temel yaptırımları kaldırma müzakereleri sürerken Moskova’nın ülkedeki ekonomik nüfuzunu kırma stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Yaptırım Görüşmeleri ve Washington’ın Diplomatik Baskısı
Şam ile Washington arasında, Suriye’nin onlarca yıldır yer aldığı “Terörü Destekleyen Devletler” listesinden çıkarılmasına ilişkin süreç devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump ile Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şara’nın geçtiğimiz temmuz ayında Ankara’daki NATO Zirvesi marjında gerçekleştirdiği görüşmenin ardından karar Kongre’nin incelemesine sunulmuştu.
Amerikalı yetkililer, Rus petrolünün azaltılmasını yaptırımların kaldırılması için resmi bir ön şart olarak sunmadıklarını belirtse de, Şam yönetiminden bu alımı düşürme yönünde taahhüt alındığını doğruladı. Şam tarafı ise listenin tamamen kaldırılması halinde enerji tedarik ağını çeşitlendirip Rusya’ya olan bağımlılığı sonlandırabileceğini iletti.
Rusya’nın Suriye Enerji Piyasasındaki Rolü
Aralık 2024’te Esad rejiminin devrilmesinin ardından Moskova, Şam’ın ana petrol tedarikçisi konumuna gelmişti. 2025 yılında günlük ortalama 46 bin varil sevkiyat yapan Rusya, 2026 yılında bu miktarı yüzde 75 artırarak günlük 60 bin varil seviyesine çıkardı.
Günlük enerji ihtiyacı 120 bin ila 150 bin varil arasında değişen Suriye, iç üretimini kademeli olarak artırıyor. Yerel üretimin günlük 100 bin varili aştığı belirtilirken, yıl sonuna kadar 200 bin varil, 2029 yılına kadar ise günlük 800 bin varil üretime ulaşılması hedefleniyor.
Alternatif Enerji Ortaklıkları ve Gelecek Senaryoları
Suriye, Rus enerjisine bağımlılığı azaltmak amacıyla Batılı ve bölgesel dev şirketlerle iş birliği arayışını hızlandırdı. Şam yönetimi; TotalEnergies, ConocoPhillips, Novaterra ve QatarEnergy gibi şirketlerle deniz sahalarında arama ve doğalgaz üretimi sağlamaya yönelik mutabakat zaptları imzaladı.
Analistler, Rus petrolünün aniden kesilmesinin ülkede yakıt krizine yol açabileceği uyarısında bulunurken, ABD’nin bu baskıyı alternatif tedarik kanallarıyla destekleyip desteklemeyeceğinin kritik olduğunu vurguluyor. Öte yandan Washington, Moskova’nın Tartus ve Hmeymim’deki askeri varlığını sonlandırarak bölgedeki nüfuzunu tamamen kırmayı hedefliyor.
