Fas’tan İspanya’nın Kuzey Afrika’daki toprağı Ceuta’ya iki gün içerisinde tensel olarak sığınmaya çalışan on binlerce insandan en az 72’si deniz tabanında veya sınır çitlerinin altında yaşamını yitirdi. Bölgeye ulaşanların büyük bir kısmı kitlesel zorla geri gönderme iddiaları ve güç kullanımı eşliğinde Fas’a iade edilirken, insan hakları örgütleri olayların insani boyutuna ve kullanılan nefret diline dikkat çekiyor.
İnsan Hakları Örgütlerinden Medya Diline Sert Tepki
Uluslararası Af Örgütü, Ceuta’ya ulaşan 50 ila 60 bin civarındaki insanın medya ve siyasiler tarafından “işgal”, “insan seli” veya “çekirge sürüsü” ifadeleriyle tanımlanmasının tehlikeli bir ırkçılık olduğunu açıkladı. Hak savunucuları, insanları “güvenlik tehdidi” olarak göstermenin toplumda nefret dilini körüklediğini ve Avrupa Birliği’nin (AB) insan haklarını hiçe sayan sınır dışı politikalarına meşruiyet sağladığını vurguladı.
İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) ve Af Örgütü, sığınma arayan kişilerin insanlıktan çıkarılan sıfatlarla tanımlanmasının yetkililerin orantısız güç kullanımını gizlemek için kullanıldığını belirtti.
Ceuta ve Melilla’da Kanlı Sınır Geçmişi
Ceuta ve Melilla, Avrupa Birliği’nin dışarıya karşı en katı şekilde tahkim edilmiş sınır hatları arasında yer alıyor. İki kent, geçmiş yıllarda da kitlesel ölümler ve zorla geri gönderme skandallarıyla gündeme gelmişti:
-
2014 Ceuta Olayları: İspanya Sivil Muhafızları’nın yüzerek karaya çıkmaya çalışan göçmenlere plastik mermi ve göz yaşartıcı gazla müdahale etmesi sonucu 15 kişi hayatını kaybetti.
-
2022 Melilla Trajedyası: Melilla sınır çitlerini aşmaya çalışan 23 Afrikalı sığınmacı, güvenlik güçlerinin orantısız müdahalesi ve çıkan arbede sonucu yaşamını yitirdi.
Bağımsız Soruşturma Çağrısı
Human Rights Watch ve Fas İnsan Hakları Derneği (AMDH), İspanya ve Fas güvenlik güçlerinin bireysel sığınma değerlendirmesi yapmadan toplu geri göndermeler uyguladığını duyurdu. Hak örgütleri, hem İspanya hem de Fas makamlarına Ceuta’da yaşanan ölümler ve güç kullanımı iddiaları hakkında bağımsız, tarafsız bir soruşturma açılması yönünde ortak çağrıda bulundu.
