İran’ın bölgedeki ABD üslerine yönelik düzenlediği balistik füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırılarında 4 ABD askerinin hayatını kaybetmesi, Washington’ın Orta Doğu’daki hava savunma sistemlerini ve üs altyapılarını tartışmaya açtı. Hayatını kaybeden askerlerin tamamının hava savunma birliklerinde görev yapması, bölgedeki çatışmanın boyut değiştirdiğini gösteriyor.
Son çatışmalarda doğrudan İran topraklarına ayak basmayan, cephe hattından yüzlerce mil uzakta konuşlu hava savunma personeli ilk kez bu kadar ağır kayıplar veriyor.
Savaşın değişen yüzü: Cephe gerisindeki üsler hedefte
Irak ve Afganistan savaşlarında en büyük tehdit kara devriyelerine yönelikken, mevcut çatışmada ana hedef doğrudan ABD’nin bölgedeki askeri üsleri oldu. Washington Post’a konuşan askeri yetkililer, çatışmaların başladığı günden bu yana İran’ın bölgeye yaklaşık 8 bin 500 füze ve İHA fırlattığını aktardı.
Hava savunma sistemlerinin yoğun çabasına rağmen, yaklaşık 100 saldırının ABD ve müttefiklerinin savunma kalkanını aşmayı başardığı bildirildi. Demokrasileri Savunma Vakfı (FDD) Direktörü Brad Bowman, yaşanan süreci şu sözlerle değerlendirdi:
“Gelişmiş otonom sistemler, yapay zeka ve kitle üretimi İHA’lar, zaten zorlu bir görev yürüten hava savunma personelinin işini katbekat zorlaştırıyor. Kısa menzilli İHA’ların tespiti ve düşürülmesi orduyu hızlı bir adaptasyona zorluyor.”
Trump’tan tartışmalı açıklama ve altyapı zafiyeti
ABD Başkanı Donald Trump, düzenlediği basın toplantısında bölgedeki hava savunma operasyonlarına ilişkin tartışmalı bir açıklamada bulundu. Füzelerin engellenmesinde başka bir ülkenin savunma sistemlerine dayanılmış olabileceğini ima eden Trump, “İşinizi başkalarının yapmasına izin verdiğinizde bazen işler iyi gitmez” ifadelerini kullandı.
Öte yandan füze saldırıları, ABD üslerinin fiziki yetersizliğini de ortaya koydu. Ürdün’deki Muvaffak Saltı Hava Üssü’nde hayatını kaybeden askerlerin, füze saldırılarına karşı korumasız olan ince metal konteynerlerde ve çadırlarda kaldığı belirtildi. Üst düzey savunma uzmanları, bu üslerin doğrudan ağır balistik füze saldırılarına dayanacak şekilde inşa edilmediğine dikkat çekiyor.
Ürdün ve Irak hattında tırmanan gerilim
İran’ın son günlerde özellikle Ürdün’e yönelik saldırılarını artırdığı gözlemleniyor. ABD’nin bu ülkeye ek savaş uçakları sevk etme hazırlığında olması, Ürdün’ü doğrudan hedef haline getirdi.
Saldırıların bilançosu ve detayları ise şu şekilde öne çıkıyor:
-
Ürdün’deki Kayıplar: Muvaffak Saltı Hava Üssü’ne düzenlenen balistik füze saldırısında 19 yaşındaki Er Isabella Gonzalez ve 25 yaşındaki Teğmen Tyler James Feehan hayatını kaybetti. Bölgedeki birliklerin Patriot sistemlerinin yanı sıra anti-İHA amacıyla modernize edilen “Avenger” sistemlerini kullandığı aktarıldı.
-
Irak’taki Saldırılar: Irak’taki Erbil Hava Üssü’ne yönelik Kamikaze İHA saldırısında bir ABD çavuşu yaşamını yitirdi.
-
Bölge Ülkelerinin Tepkisi: Ürdün ve bölge ülkeleri, topraklarının hedef alınmasını ulusal egemenliklerinin ve uluslararası hukukun açık bir ihlali olarak nitelendirerek saldırıları kınadı.
İran’ın uzun menzilli vuruş kapasitesindeki artış, ABD güçlerini bölgeden çıkarma stratejisinin bir parçası olarak değerlendirilirken, Pentagon’un üslerin güvenliği için yeni tedbirler alması bekleniyor.
