Suriye’nin en büyük üçüncü kenti olan Humus’a geri dönen yerinden edilmiş siviller, ağır tahribata uğramış evleri ve yetersiz altyapı koşulları nedeniyle büyük zorluklarla karşılaşıyor. Kent genelinde rastgele bombardıman ve sistematik çatışmalar sonucu 16 mahallede meydana gelen ağır yıkım, geri dönüş sürecinde temel barınma krizini derinleştiriyor.
Evlerine dönen vatandaşlar, yapıların dış cephelerinin çöktüğünü, iç duvarların ve zemin kaplamalarının tamamen tahrip olduğunu belirtiyor. Birçok yapıda hasarın boyutunun büyüklüğü sebebiyle tadilat ve onarım işlemlerinin sıfırdan bina inşa etmekle eşdeğer bir maliyete ulaştığı ifade ediliyor.
4 katına çıkan maliyetler ve fahiş usta ücretleri
Bölgede hayatını yeniden kurmaya çalışan siviller, inşaat malzemelerindeki aşırı fiyat artışlarından şikayet ediyor. Savaş öncesi döneme kıyasla malzeme fiyatlarının 4 katına çıktığı belirtilirken; usta, teknisyen ve işçilik giderlerindeki yükseliş evlerin eski haline getirilmesini neredeyse imkansız kılıyor.
Vatandaşlar, tamamen harabeye dönmüş bir yapıyı restore etmenin kimi durumlarda yeni bir konut inşa etmekten daha masraflı olduğunu ve herhangi bir uluslararası ya da kurumsal destek alamadıklarını dile getiriyor.
400 bin kişilik dönüş dalgası altyapıyı zorluyor
Yerel yetkililerden alınan bilgilere göre Humus, Suriye genelinde en yüksek geri dönüş oranına sahip şehir konumunda bulunuyor. Sayıları 300 bin ile 400 bin arasında değişen nüfusun kente dönmesi, mevcut hizmet kapasitesini sınırlarına ulaştırdı:
-
Çöp ve atık krizi: Nüfus akışıyla birlikte günlük toplanan katı atık miktarı 700 tondan 1700 tona yükseldi.
-
Hizmet eksikliği: Ağır hasarlı mahallelerde elektrik, temiz su ve moloz kaldırma çalışmaları lojistik yetersizlikler nedeniyle yavaş ilerliyor.
Sosyal dayanışma ve gönüllü mühendislik desteği
Resmi desteğin yetersiz kaldığı ortamda kentteki toplumsal dayanışma mekanizmaları devreye giriyor. Mühendisler Odası bünyesindeki genç mühendisler, geri dönen ailelerin bina güvenliklerini ve statik sağlamlığını kontrol etmek amacıyla sahada ücretsiz danışmanlık hizmeti veriyor.
Yıkım ve yüksek maliyetlere rağmen Halidiye gibi geçtiğimiz yıl tamamen boş olan semtlerde sokaklar yeniden hareketlenirken, kent sakinleri kendi imkanlarıyla evlerini ayağa kaldırma kararlılığını sürdürüyor.
