Ekonomist Ahmed Ebu Kamer, Gazze Şeridi’ndeki “sarı hat” uygulamasının coğrafi ve ekonomik yapıyı tamamen değiştirdiğini açıkladı. Bu askeri sınırlandırma, geniş arazileri izole ederek sivil ve endüstriyel kullanımı engelliyor. Hat, şu an Gazze topraklarının yaklaşık yüzde 60’ını kontrol altında tutuyor. Bu alan, yerel gıda üretiminin temelini oluşturan tarım arazilerinin yüzde 80’inden fazlasını kapsıyor. Gazze genelinde uygulanan bu ablukalar, binlerce ailenin tek geçim kaynağını elinden alıyor.
Tarım ve sanayi sektörleri tamamen durdu
Savaş öncesinde Gazze, 195 bin dönümlük tarım arazisine sahipti. Bu arazilerin 95 bin dönümünde sebze, tahıl ve meyve ağaçları yetiştiriliyordu. Tarım sektörü, yıllık yüz milyonlarca dolarlık üretim değeriyle gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 11’inden fazlasını oluşturuyordu. Bu üretim altyapısının büyük kısmı, askeri yıkımlar ve arazilere erişim yasakları nedeniyle tamamen devre dışı kaldı. Kuzey, doğu ve güney bölgelerdeki sanayi sitelerinin yıkılması da imalat faaliyetlerini, atölyeleri ve depoları kalıcı olarak işlevsiz hale getirdi.
Ekonomik göstergelerde benzeri görülmemiş çöküş
Mevcut ekonomik veriler, bölgede daha önce yaşanmamış bir finansal çöküşe işaret ediyor. Gazze ekonomisi, savaş öncesi dönemle kıyaslandığında 2025 yılında yüzde 87’nin üzerinde bir küçülme kaydetti. Kent genelinde işsizlik oranı yüzde 80’i aşarken, yoksulluk sınırı nüfusun yüzde 90’ının üzerine çıktı. Yüz binlerce aile ana gelir kaynağını kaybetti. Küçük işletme sahipleri ve çiftçiler ise yüz binlerce şekel zarara uğradı.
Üretim toplumundan yardım bağımlılığına geçiş
Uzmanlar, bu verilerin sadece mevcut fiziksel yıkımı değil, Filistin ekonomik yapısının sistemli bir şekilde tasfiye edildiğini gösterdiğini savunuyor. Toprakların üretimden menedilmesi, fabrikaların kapatılması ve ticari faaliyetlerin felç olması toplumsal yapıyı da dönüştürüyor. Gazze halkı, bu sistematik engellemeler sonucunda kendi emeğine dayalı üretim modelinden, tamamen dış yardımlara bağımlı bir hayatta kalma ekonomisine geçiş yapmaya zorlanıyor.
