Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri António Guterres, Suriye’nin başkenti Şam’ın kuzeyinde yer alan askeri Sednaya Cezaevi’ni ziyaret etti. Devrilen Esed rejimi döneminde binlerce muhalifin tutulduğu ve ağır işkencelere maruz kaldığı cezaevini inceleyen Guterres, tanık olduğu koşulları “baskı ve zulmün dehşeti” olarak nitelendirdi.
Ziyareti sırasında bir zindanın içinden çektiği videoyu sosyal medya hesabı X üzerinden paylaşan Guterres, tutukluların maruz bırakıldığı insani kriz boyutundaki şartları aktardı.
Suriye İçin Tarihi Fırsat Vurgusu
Hücredeki insani dramı anlatan BM Genel Sekreteri Guterres, şu ifadeleri kullandı:
“Bu hücrede yaklaşık 35 tutuklu çok kötü koşullarda tutuluyordu. Kendilerine ancak 5 veya 6 kişiye yetecek kadar yiyecek veriliyordu, hatta bazen bu yiyeceği yemelerine bile izin verilmiyordu. Bu durum süreklilik arz eden bir işkence biçiminden farksızdı. Çok daha ağır fiziksel işkenceler de vardı ancak bu durum bile rejimin uyguladığı baskının boyutunu göstermeye yetiyor.”
Yaşanan tüm acılara rağmen Suriye’nin yeni bir döneme girdiğine dikkat çeken Guterres, ülkenin sadece çatışmaların yaralarını sarmakla kalmayıp herkes için daha istikrarlı, kapsayıcı ve müreffeh bir gelecek inşa etme konusunda tarihi bir fırsata sahip olduğunu vurguladı.
“İnsan Mezbahası”: Sednaya’nın Karanlık Geçmişi
Sednaya Askeri Cezaevi, devrilen Esed rejimi döneminde Suriye’nin en sıkı korunan ve en çok korkulan gözaltı merkezlerinden biri olarak biliniyordu. Rejim karşıtı binlerce sivil ve siyasi muhalif bu tesiste hapsedilmiş, büyük bölümü sistematik olarak katledilmişti.
Uluslararası Af Örgütü, Şubat 2017’de yayımladığı “İnsan Mezbahası” başlıklı raporda, 2011 ile 2015 yılları arasında Sednaya’da haftada ortalama 20 ila 50 kişinin asılarak idam edildiğini ve toplamda yaklaşık 13 bin kişinin hayatını kaybettiğini belgeleyerek BM’ye bağımsız soruşturma çağrısında bulunmuştu. Aynı yıl ABD Dışişleri Bakanlığı, Esed rejiminin kitlesel katliamların kanıtlarını yok etmek amacıyla cezaevi bünyesinde bir krematoryum (ceset yakma fırını) inşa ettiğini duyurmuştu.
Şam’da Üst Düzey Diplomatik Temaslar
Guterres’in Sednaya Cezaevi incelemesi, Suriye’ye gerçekleştirdiği resmi ziyaret programı kapsamında gerçekleşti. BM Genel Sekreteri, Şam’daki temasları çerçevesinde Suriye Devlet Başkanı Ahmad al-Sharaa ve Dışişleri Bakanı Asaad al-Sheibani’nin de aralarında bulunduğu hükümet yetkilileriyle bir araya geldi.
Sivil toplum kuruluşu temsilcileriyle de görüşmeler gerçekleştiren Guterres’in ziyaret programında, Suriye ile İsrail arasındaki Kuvvetlerin Çekilmesini İzleme Anlaşması çerçevesinde bölgede görev yapan BM Barış Gücü (UNDOF) birliklerini denetlemek de yer alıyor.
