Barselona, Avrupa, Afrika ve Latin Amerika’dan sol liderlerin katıldığı 4. İlerici Zirve’ye ev sahipliği yaptı. Yükselen aşırı sağ dalgasına karşı uluslararası sisteme olan güveni yeniden tesis etmeyi amaçlayan zirvede, özellikle Gazze’deki insani durumun küresel siyasi dengeleri nasıl sarstığı temel gündem maddesi oldu.
Trump ve sağın yükselişi zirvenin odağında
Zirvenin ev sahibi İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, çok taraflı dünya düzenine yönelik saldırıları sert bir dille eleştirdi. Sanchez, Birleşmiş Milletler’in (BM) sağcı hükümetlerin tek taraflı politikalarına karşı acilen reforme edilmesi gerektiğini savundu. ABD Başkanı Donald Trump zirveye katılmasa da liderlerin konuşmalarında adı anılmayan bir aktör olarak varlığını hissettirdi. Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva’nın “yeni bir Hitler tehlikesi” ifadesi ve Kolombiya Devlet Başkanı Gustavo Petro’nun “sağ politikalara alternatif üretme” çağrısı, Washington’daki yönetimle yaşanan derin fikir ayrılıklarını somutlaştırdı.
Gazze krizi ve değişen toplumsal algı
Zirvede sunulan analizler, Gazze’deki olayların Avrupa toplumlarında ciddi bir kırılmaya neden olduğunu ortaya koydu. Geleneksel medyanın yanlı tutumuna karşı halkın alternatif haber kaynaklarına yöneldiği ve bu durumun Avrupa siyasetinde uzun yıllardır hakim olan bazı kavramları değiştirdiği vurgulandı. Özellikle göçmen karşıtı söylemler üzerinden seçim kampanyası yürüten aşırı sağcı partilerin, Gazze konusunda daha bilinçli hale gelen seçmen kitleleri karşısında zorlandığı belirtildi.
Göçmenlerin siyasi çıkmazı
Zirveyle eş zamanlı olarak İtalya’nın Milano kentinde toplanan aşırı sağcı liderlerin söylemleri, Avrupa’daki kutuplaşmayı bir kez daha gözler önüne serdi. Göçmen kökenli seçmenler ise Batı siyasetinde ilginç bir ikilem yaşıyor:
- Sağ ile temas: Aile değerleri ve muhafazakâr tutumlar konusunda sağ partilerle ortaklaşıyorlar.
- Sol ile ittifak: Filistin meselesi ve dış politika konularında solun duruşuna daha yakın hissediyorlar.
Bu durum, Avrupa’daki Arap ve Müslüman kökenli seçmenlerin seçim tercihlerinde ciddi bir kafa karışıklığına ve yeni siyasi arayışlara neden oluyor. Zirve, Macaristan’da 16 yıllık Viktor Orban iktidarının sona ermesinin ardından, Avrupa’da yeni bir siyasi rüzgârın esip esmeyeceğinin de sorgulandığı bir platforma dönüştü.
