ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan üst düzey bir yetkili, Irak’ta hükümeti kurmakla görevlendirilen Ali Zeydi’nin, devlet kurumlarını İran destekli silahlı gruplardan arındırması gerektiğini belirtti. Washington, yardımların önünü açmak için milis yapılarının Irak bütçesinden aldığı desteğin kesilmesini ve bu grupların devlet kurumlarından tamamen tasfiye edilmesini şart koşuyor. ABD’li yetkili, Zeydi’nin “devlet ile terörist milisler arasındaki belirsiz hattı” netleştirecek somut adımlar atması gerektiğini vurguladı.
600’den fazla saldırı düzenlendi
Bağdat ve çevresindeki ABD tesislerine yönelik saldırılar, Şubat ayında başlayan askeri krizin ardından tırmanışa geçmişti. Washington verilerine göre, o tarihten bu yana Amerikan çıkarlarını hedef alan 600’den fazla saldırı gerçekleşti. 8 Nisan’da sağlanan ateşkesin ardından saldırıların durmasına rağmen ABD, Irak’ın petrol gelirlerini elinde tutan New York Merkez Bankası üzerinden yaptığı nakit akışını ve güvenlik yardımlarını askıda tutmaya devam ediyor. Yetkililer, bu yardımların ancak milislerin siyasi ve finansal kılıfının ortadan kaldırılmasıyla serbest bırakılacağını hatırlattı.
Maliki sonrası Zeydi dönemi
Ali Zeydi, eski Başbakan Nuri el-Maliki’nin adaylığına karşı çıkan ABD’nin vetosu ve ülke içindeki siyasi tıkanıklık sonrasında Koordinasyon Çerçevesi tarafından aday gösterilmişti. ABD Başkanı Donald Trump, Zeydi’yi görevi nedeniyle tebrik ederek Washington’a davet ederken; Zeydi’nin 30 gün içinde zorlu bir siyasi atmosferde hükümeti kurması bekleniyor. Irak’taki milis gücü olan Haşdi Şabi’nin bünyesindeki bazı tugayların İran ile doğrudan bağını sürdürmesi, Bağdat’ın uluslararası meşruiyeti ve mali dengeleri için en büyük risk unsuru olarak görülüyor.
Yardımlar “yeni zihniyet” bekliyor
ABD tarafı, Zeydi hükümetinden sadece kağıt üzerinde değil, sahada da karşılık bulacak “yeni bir zihniyet” beklediğini duyurdu. Terör örgütü IŞİD ile mücadele için kurulan ancak zamanla İran’ın bölgesel nüfuz aracına dönüştüğü iddia edilen silahlı yapıların, Irak ordusunun profesyonel hiyerarşisine tam olarak dahil edilmemesi Washington’da ciddi bir güvenlik endişesi yaratıyor. Zeydi’nin önündeki en büyük sınav, bir yandan Washington’ın ekonomik kıskacından kurtulmak, diğer yandan ise bölgedeki İran etkisini dengelemek olacak.
