Suriye’nin kuzeyindeki kamplarda yıllardır süren zorunlu göç ve çile, bazı aileler için yavaş yavaş sona eriyor. İdlib’in güney kırsalındaki köy ve kasabalarına dönmek üzere yola çıkan 314 aile, yerel yetkililerin himayesinde son haftaların en büyük geri dönüş konvoyunu oluşturdu. Bölgedeki kampların kademeli olarak tasfiye edilmesini hedefleyen bu süreç, bir yandan umut diğer yandan ise büyük bir altyapı mücadelesini beraberinde getiriyor.
Yıkık evler arasında onurlu dönüş
Kamplardaki insani ve ekonomik şartların çekilmez hâle gelmesi, pek çok aileyi zorlu koşullara rağmen topraklarına dönmeye itti. Dönüş yapan ailelerden biri, yaşadığı hisleri kamplardaki imkansızlıklardan kurtulduklarını belirterek, evlerine başları dik bir şekilde döndüklerini ifade etti.
Ancak dönüş yolculuğu, herkes için aynı kolaylıkla gerçekleşmiyor. Özellikle Kafr Nabl gibi yerleşim yerlerinde evlerin neredeyse tamamen yıkılmış olması, elektrik, su ve temizlik gibi en temel kamu hizmetlerinin yokluğu dönen aileleri bekleyen en büyük engeller arasında yer alıyor. Bazı aileler, evlerin henüz yaşanabilir durumda olmaması nedeniyle geri dönüşü kademeli olarak planlıyor ve erkek bireyler önceden giderek durumu inceliyor.
Resmi rakamlar ve kamp gerçeği
İdlib Sosyal İşler ve Çalışma Müdürü Ahlam El-Raşid, son üç hafta içinde yaklaşık 10 konvoyun organize edildiğini ve bugünkü sevkiyatın en büyük hacme ulaştığını belirtti. Sırada bekleyen yaklaşık 1.300 ailenin daha kayıtlı bulunduğunu vurgulayan yetkililer, sürecin güvenli ve planlı bir şekilde süreceğini ifade ediyor.
Buna rağmen, bölgedeki genel tablo hâlâ büyük bir insani krize işaret ediyor. İdlib genelinde 637 kampta yaşayan 90 bin 400’den fazla aile, köylerindeki altyapı yetersizliği ve yıkım nedeniyle henüz dönüş yapabilmiş değil. Suriye İnsan Hakları Ağı’nın verilerine göre, son bir yılda ülke genelinde 1.8 milyondan fazla kişi evlerine dönerken, Kuzeybatı Suriye’de hâlâ 700 binden fazla sığınmacıyı barındıran 1.126 kamp varlığını sürdürmeye devam ediyor.
