Suriye’de devrilen yönetimin lideri Beşar Esad, kardeşi Maher Esad ve eski Dera Siyasi Güvenlik Şubesi Başkanı Atıf Necip hakkında Şam Ceza Mahkemesi tarafından idam kararı verildi. Sanıklar; kasten adam öldürme ve işkence suçlarından mahkum edilerek insanlığa karşı işlenen suçlar ve savaş suçları kapsamında en ağır cezaya çarptırıldı.
Mahkeme kararının detayları ve sanıkların durumu
Şam Ceza Mahkemesi, 11 Ağustos 2026 tarihli duruşmada devrilen lider Beşar Esad ve Dördüncü Tümen Komutanı Maher Esad hakkında gıyabında idam kararı açıkladı. Cezaevinde tutuklu bulunan eski Dera Siyasi Güvenlik Şubesi Başkanı Atıf Necip ise duruşma salonunda yüzüne karşı okunan kararla doğrudan idam cezasına çarptırıldı. Mahkeme heyeti ayrıca eski Savunma Bakanı Fahd el-Freij ve eski Hava Kuvvetleri İstihbarat Başkanı Cemil Hasan’ın da aralarında bulunduğu altı kaçak üst düzey yetkiliye daha idam cezası verdi.
Karar kapsamında mahkumların tüm mal varlıklarına el konulurken, uluslararası yakalama kararlarının icrası için süreç başlatıldı. Mahkeme Başkanı Hakim Fahreddin el-Uryan, verilen kararın kesin olduğunu, insanlığa karşı işlenen suçlar kapsamında değerlendirildiği için temyiz veya itiraz yolunun kapalı bulunduğunu duyurdu.
Dera’dan mahkeme salonuna uzanan adalet mücadelesi
Kararın açıklanmasının ardından Adalet Sarayı çevresinde toplanan mağdur yakınları kararı sevinçle karşıladı. Dava dosyası, 2011 yılında Dera’da çocukların gözaltına alınmasıyla başlayan ve Suriye genelinde büyük bir yıkıma yol açan olayların odağındaki isimleri kapsıyor.
Mahkeme; tanık ifadeleri, tıbbi raporlar, resmi belgeler ve uluslararası hak örgütlerinin raporlarına dayanarak Atıf Necip’in keskin nişancıların konuşlandırılması, yaralıların sağlık hizmetine erişiminin engellenmesi ve gözaltındaki kişilere sistemli işkence uygulanmasından doğrudan sorumlu olduğuna hükmetti. Necip’in yargılama boyunca suçlamaları reddettiği ve herhangi bir pişmanlık belirtisi göstermediği aktarıldı.
Kararın uluslararası ve siyasi yansımaları
Suriye Savunma Bakanı Murhaf Ebu Kasra ve İçişleri Bakanı Enes el-Hattab, sosyal medya hesaplarından yaptıkları açıklamalarda kararı adalet adına tarihi bir adım olarak nitelendirdi. Uluslararası Af Örgütü de verilen hükümlerin cezasızlık kültürünü yıkmak ve on binlerce kurban için adaleti sağlamak adına kritik bir eşik olduğunu vurguladı.
Karar, Suriye’de geçiş dönemi adaletinin sağlanması ve geçmişte işlenen ağır suçların cezasız kalmayacağının hukuki zeminde tescillenmesi açısından emsal bir nitelik taşıyor.
