Orta Doğu’da diplomatik hareketlilik hız kazanırken Lübnan sınırında kritik bir viraja girildi. Üst düzey bir ABD’li yetkili, İsrail güçlerinin işgal altında tuttuğu Güney Lübnan topraklarından çekileceği ve kontrolün Lübnan ordusuna devredileceği ilk “pilot bölgenin” birkaç gün içinde netleşeceğini açıkladı. Reuters’ın aktardığı bilgilere göre, askeri tanzim sürecinin devamı için haritalandırma çalışmaları sürerken diğer pilot bölgelerin belirlenmesi için de yoğun bir mesai harcanıyor.
ABD askeri heyeti Beyrut yolunda
ABD’nin Beyrut Büyükelçisi Michel Issa, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ile gerçekleştirdiği kritik görüşmede, savaşı sona erdirmeyi amaçlayan çerçeve anlaşması kapsamında önemli bir duyuruda bulundu. Cumhurbaşkanlığı makamından yapılan açıklamaya göre Issa, İsrail ordusunun belirlenen iki pilot bölgeden kademeli çekilme sürecini denetlemek üzere Amerikalı bir askeri heyetin çok yakında Lübnan’a ulaşacağını belirtti. Çekilme esnasında sahada herhangi bir güvenlik zafiyeti veya otorite boşluğu oluşmaması gerektiğinin altını çizen ABD’li diplomat, uygulama takviminin koordinasyon toplantılarının ardından kesinleşeceğini ifade etti.
Roma zirvesi öncesi Lübnan’ın şartı net
Lübnan ve İsrail, 26 Haziran’da Washington’da imzalanan çerçeve anlaşmasıyla kademeli bir barış planı üzerinde uzlaşmıştı. Bu plan, Hizbullah’ın silahsızlandırılmasını ve İsrail’in Güney Lübnan’da ilerlediği topraklardan çekilerek buraları Lübnan ordusuna devretmesini öngörüyor. Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgilere göre Beyrut yönetimi, önümüzdeki hafta Roma’da yapılması planlanan 6. tur müzakerelere katılmak için İsrail’in söz konusu iki pilot bölgeden çekilmeye başlamasını şart koşuyor.
Hizbullah ve İsrail hattında tıkanıklık sürüyor
Cumhurbaşkanı Joseph Aoun, Güney Lübnan’da ateşkesin kalıcı hale getirilmesi ve İsrail’in askeri operasyonlarını tamamen durdurması yönündeki taleplerini yinelerken devletin tüm kurumlarıyla sahada egemen olması gerektiğini vurguladı. Ancak nihai anlaşmanın önünde hala aşılması zor yapısal engeller bulunuyor:
-
İsrail’in Güvenlik Şeridi Israrı: İsrail makamları, Hizbullah tamamen silahsızlandırılana kadar sınır hatlarından 10 kilometre derinlikteki güvenlik bölgesinden çekilmeyeceklerini yineliyor.
-
Hizbullah’ın Direnişi: Doğrudan müzakereleri ve silah teslimini reddeden Hizbullah, İsrail ile savaşı durdurmak için stratejik hamisi İran ile Washington arasında sağlanan paralel tanzim süreçlerine güveniyor.
Müzakerelerin merkezinin Washington’dan Roma’ya taşınması, karargahlar arası coğrafi mesafeyi kısaltarak istişareleri hızlandırmayı amaçlıyor. Bu diplomatik trafiğin ardından Cumhurbaşkanı Aoun’un, ABD Başkanı Donald Trump’ın resmi davetlisi olarak temmuz ayının son haftasında Washington’a kritik bir ziyaret gerçekleştirmesi bekleniyor.
