Yemen’de 2014 yılında başkent Sana’nın Husilerin kontrolüne geçmesiyle patlak veren iç savaş, ülkenin sosyoekonomik ve demografik haritasını kökten değiştirdi. Çatışmalardan önce sınırlı bir yerel ağırlığa ve yaklaşık 50 bin kişilik nüfusa sahip küçük bir çöl kenti olan Marib; geçen yıllar içinde 2,2 milyondan fazla sivilin sığındığı, siyasi, askeri ve ekonomik kararların alındığı stratejik bir güç merkezine dönüştü.
Marib’in stratejik yükselişi ve başkent rolü
Yemen Islah Partisi Siyasi Daire Başkanı Dr. Ahmed Muhammed Haleh, Marib’in geleneksel siyasi sistemin kenara ittiği bir ilden meşru hükümetin “dayanak noktasına” evrildiğini belirtiyor. Kuzey, orta ve doğu vilayetlerini birbirine bağlayan coğrafi konumu, zengin petrol ve doğal gaz yatakları ile elektrik santrallerine ev sahipliği yapması, şehri askeri ve idari açıdan vazgeçilmez kıldı.
Hükümet kurumlarının, yabancı diplomatik heyetlerin, Birleşmiş Milletler temsilciliklerinin ve uluslararası yardım kuruluşlarının konuşlandığı şehir, Sana’dan kaçan sermaye ve iş insanlarının da ana durağı oldu.
Nüfus patlaması ve toplumsal dönüşüm
Resmi verilere göre Marib’deki demografik değişim çarpıcı boyutlara ulaştı:
-
2,2 milyondan fazla sığınmacı: Şehirde yaşayanların 1,6 milyondan fazlası kent mahallelerine yerleşirken, 558 bini aşkın kişi mülteci kamplarında barınıyor.
-
Yeni bir kentsel kimlik: Kabile yapısının ağırlıkta olduğu homojen yapı; Sokotra, Mahra ve Saada dahil tüm Yemen vilayetlerinden gelen göç dalgasıyla çok kültürlü bir şehir kimliğine büründü.
-
Eğitimde bilgi merkezi: Şehirde kurulan Seba Bölge Üniversitesi, tüm ülkeden gelen 19 bine yakın öğrenciye eğitim vererek kentin ekonomik ve kültürel canlılığını artırıyor.
Hızlı büyümenin getirdiği altyapı krizi
Nüfusun katlanarak artması, şehrin mevcut altyapısı üzerinde ciddi bir baskı oluşturuyor. Hukukçu ve insan hakları aktivistleri; mahkemeler, pasaport ve nüfus daireleri gibi kamu binalarında yaşanan yoğunluğun yanı sıra entegre bir kanalizasyon şebekesinin bulunmaması, elektrik ve temiz su yetersizliği gibi sorunların şehir için en büyük sınav olduğunu vurguluyor.
Eksikliklere ve savaş koşullarına rağmen uzmanlar; gayrimenkul, tarım, ticaret ve eğitim yatırımlarıyla güçlenen Marib’in geçici bir sığınak olmaktan çıkıp Yemen’in geleceğinde kalıcı bir güç odağı haline geldiğini belirtiyor.
