İşgal altındaki Batı Şeria’da Filistinli sivillere yönelik organize edilen yerleşimci şiddeti ve hız kesmeyen yasa dışı genişleme politikaları, uluslararası diplomasiyi harekete geçirdi. İngiltere ve Fransa; Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda ve Norveç ile koordineli bir şekilde hareket ederek, Batı Şeria’daki şiddet eylemlerini finanse eden ağları, radikal yerleşimci liderlerini ve aşırılık yanlısı kişileri hedef alan yeni bir yaptırım paketi yayımladı.
Londra finansal damarları hedef aldı: “Cezasızlık kültürü bitmeli”
İngiltere hükümeti tarafından yapılan resmi açıklamada, bu yaptırım paketinin özellikle radikal yerleşimci gruplara akan finansal kaynakları kesmeyi amaçladığı vurgulandı. Londra, bölgedeki yasa dışı genişlemenin ve Filistinlilerin evleri ile geçim kaynaklarını yok eden şiddet sarmalının iki devletli çözüm zeminini tamamen dinamitlediğini belirtti.
İsrail hükümetine; yerleşim birimleri inşasını durdurma, şiddete başvuranları yargılama ve Filistin ekonomisi üzerindeki ablukayı kaldırma çağrısını yineleyen İngiltere, sahada somut bir iyileşme olmaması halinde çok daha sert diplomatik ve ekonomik adımların atılacağı uyarısında bulundu.
Fransa’dan radikal bakan Smotrich’e topraklarına giriş yasağı
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot ise Paris yönetiminin yaptırımlar kapsamında radikal eylemleriyle bilinen İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’in Fransa topraklarına girişini resmen yasakladığını duyurdu. Fransa ayrıca, saldırgan nitelikteki 21 yerleşimciye ve yerleşimci örgütlerinin arkasındaki 4 kilit lidere de doğrudan yaptırım uyguladı.
Altı ülkenin dışişleri bakanları tarafından yayımlanan ortak bildiride, BM Soruşturma Komisyonu’nun “İsrail resmi makamlarının yerleşimci şiddetine doğrudan müdahil olduğu ve ordu güçlerinin saldırganlara koruma sağladığı” yönündeki raporuna atıfta bulunuldu. İsrail ise bu suçlamaları reddederek olayların “münferit” olduğunu savunmaya devam ediyor.
İngiltere’nin “silah ihracatı” ikilemi ve içerideki protesto baskısı
Açıklanan bu son yaptırımlara rağmen, Keir Starmer başbakanlığındaki İngiliz hükümetinin İsrail’e yönelik askeri politikaları uluslararası hak örgütlerinin eleştiri oklarının hedefinde. İngiltere İş ve Ticaret Bakanlığı verileri, Londra’nın Gazze’deki savaşın başlangıcından (7 Ekim 2023) Mayıs 2024’e kadar olan süreçte İsrail’e 37’si doğrudan askeri, 63’ü çift amaçlı olmak üzere en az 108 yeni ihracat lisansı verdiğini ve savaş döneminde aktif lisans sayısının 345’e ulaştığını ortaya koyuyor.
Eylül 2024’te uluslararası hukukun ihlal edilme riski gerekçesiyle bu lisansların sadece 30 tanesi askıya alınmış, genel bir silah ambargosu kararı ise uygulanmamıştı. Londra yönetimi içeride de Gazze’deki katliamlara karşı düzenlenen kitlesel protestolara, 2023 tarihli Kamu Düzeni Yasası kapsamında sert polisiye tedbirler uyguladığı ve ifade özgürlüğünü kısıtladığı gerekçesiyle insan hakları örgütleri tarafından yoğun bir şekilde eleştiriliyor.
