İsrail merkezli Yediot Aharonot gazetesinde araştırmacı Michael Milshtein imzasıyla yayımlanan analizde, Tel Aviv yönetiminin 2024 yılında Gazze Şeridi’nde oluşturduğu yerel silahlı milis yapılanmalarının çöküşün eşiğinde olduğu belirtildi. ABD’nin 15 maddelik Gazze barış planı kapsamında bu grupların silahsızlandırılması ve kurulması muhtemel teknokrat hükümetin güvenlik birimlerine entegrasyonlarının yasaklanması talebinin öne çıkması, milislerin geleceğini belirsizliğe sürükledi.
Analistler, Hamas’ın bu grupların tasfiyesini arabuluculara kabul ettirmesini önemli bir diplomatik kazanım olarak değerlendirirken; İsrail kamuoyunda bu grupların karanlık faaliyetlerinin uzun süre örtbas edildiğine dikkat çekiliyor.
Gazze’de faaliyet gösteren 5 ana milis grubu
İsrail ordusunun kontrolündeki alanlarda konuşlanan başlıca 5 silahlı grup bulunuyor:
-
Halk Güçleri (Kuvvetü’ş-Şa’biyye): İsrail destekli en büyük grup konumunda. Kurucusu Yaser Ebu Şebab’ın öldürülmesinin ardından Doğu Refah’ta Gassan ed-Dehini liderliğinde faaliyet yürütüyor.
-
Terörle Mücadele Gücü: Han Yunus bölgesinde Hüsam el-Astal komutasında hareket ediyor.
-
Halk Ordusu (Ceyşü’ş-Şa’bi): Gazze’nin kuzeyinde Eşref el-Mensi liderliğinde konuşlanıyor.
-
Halk Savunma Güçleri: Gazze kentinin doğusunda Rami Hillis tarafından yönetiliyor.
-
Özgür Vatan Güçleri: Gazze’nin orta kesiminde Şevki Ebu Nukeyra komutasında bulunuyor.
İnsani yardım yağması ve suç iddiaları
İsrail medyasının başlangıçta tünellerdeki operasyonlar ve okul projeleri üzerinden “başarı hikâyesi” olarak sunduğu milislerin, sahada ağır suçlara karıştığı ortaya çıktı.
Raporlar, bu grupların İsrail’den gelen silah ve mali destekle hareket ettiğini; insani yardım konvoylarının yağmalanması, Refah Sınır Kapısı çevresinde kaçakçılık yapılması ve sivillerin gasp edilmesi olaylarına karıştığını gösteriyor. Yaşananların ardından Gazze’deki köklü aşiretler ve aile meclisleri bu milisleri dışlayarak ilişkilerini tamamen kesti.
Silahsızlanma ve aşiretlerin tavrı
Filistinli analist İzzettin Ebu Aişe, milislerin hem uluslararası toplum hem de yerel kamuoyu nezdinde tamamen tecrit edildiğini belirtti. Ebu Aişe, aşiret liderleri ile yetkililerin bu gruplara katılan gençleri can güvenliği garantisi vererek ayrılmaya ikna etmeye çalıştığını bildirdi.
Öte yandan, ABD Temsilcisi Jared Kushner ile yapılan görüşmelerde de milislerin lağvedilmesi konusunun masaya geldiği ve Amerikan tarafının bu talebi anlayışla karşıladığı kaydedildi.
İsrail çekilirse milislerin akıbeti ne olacak?
Araştırmacı Receb Hadri, ateşkes müzakerelerinin ikinci aşamasıyla birlikte İsrail birliklerinin belirlenen hatların gerisine çekilmesi durumunda bu grupların sahadaki varlığını koruyamayacağını vurguladı.
Yerel halk tarafından Lübnan’daki geçmiş işbirlikçi yapılara benzetilen milislerin; İsrail lojistik ve askeri desteğinin kesilmesi halinde hızlı bir dağılma sürecine gireceği ve komutanlarının çekilmek zorunda kalacağı değerlendiriliyor.
