İran ile ABD arasındaki gerilim, nükleer dosya ve bölgesel savaşın sonlandırılmasına yönelik karşılıklı hamlelerle yeni bir aşamaya taşındı. İran Devrim Muhafızları İstihbarat Birimi, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Washington’un karar mekanizmalarının iyice sıkıştığını belirterek, “Başkan Trump, ya sonucu kestirilemeyen imkansız bir askeri maceraya atılacak ya da Tahran ile kalıcı bir anlaşma yapacaktır” ifadelerini kullandı.
14 maddelik yol haritası masada
Tahran yönetimi, ABD’nin sunduğu 9 maddelik “geçici ateşkes” paketine karşılık, Pakistan arabuluculuğuyla 14 maddelik genişletilmiş bir karşı teklif sundu. İran medyasında yer alan bilgilere göre Washington, iki aylık bir geçici sükunet teklif ederken; Tahran tarafı, bölgesel savaşın (Lübnan, Irak, Yemen) tamamen bitirilmesini ve ekonomik ablukanın kaldırılmasını içeren “nihai bir barış planı” üzerinde ısrar ediyor. İran’ın İslamabad Büyükelçisi Rıza Amiri, Pakistan’ın tek aracı kanal olmaya devam ettiğini doğrulayarak, “Top artık Amerika tarafında, dürüstlerse davranışlarını değiştirmeliler” dedi.
Hürmüz Boğazı ve küresel enerji trafiği
Diplomatik temaslar sadece Washington hattıyla sınırlı kalmadı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi; Ummanlı mevkidaşı ile bölgesel barışı, Japonya Dışişleri Bakanı Moçizuki ile ise seyrüsefer güvenliğini görüştü. Japonya tarafı, Hürmüz Boğazı’ndaki kısıtlamaların küresel enerji arzı üzerindeki risklerine dikkat çekerek, Tahran’a müzakerelerde esneklik çağrısı yaptı. Öte yandan, boğazın kapatılmasından bu yana ilk kez Rus ham petrolü taşıyan bir tankerin yarın Japonya’nın Ehime eyaletindeki rafinerilere ulaşması bekleniyor.
Müttefikler devrede
Bakan Arakçi’nin Türkiye, Katar, Suudi Arabistan ve Mısır gibi bölge ülkeleriyle yürüttüğü yoğun telefon trafiği, Tahran’ın olası bir anlaşmanın uygulama aşamasında geniş tabanlı bir garantörlük arayışında olduğunu gösteriyor. Uzmanlar, Trump yönetiminin nükleer tavizleri ön şart koşmasına rağmen, İran’ın öncelikle askeri saldırıların ve ablukanın bitirilmesini kırmızı çizgi olarak koruduğuna dikkat çekiyor. Bölgede sular ısınmaya devam ederken, uluslararası toplumun gözü Beyaz Saray’dan gelecek yanıta çevrilmiş durumda.
