İsrail güçlerinin Doğu Kudüs’te Birleşmiş Milletler Yakın Doğu’daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı’na (UNRWA) ait yerleşkeyi tahliye etme girişimi ve Kalandiya Mülteci Kampı’ndaki eğitim merkezine düzenlediği baskın, Batı Şeria’daki gerilimi tırmandırdı. Ana girişleri kapatılan kamp ve çevresindeki operasyonlar, askeri ve stratejik hedeflerin arka planını yeniden tartışmaya açtı.
Kudüs ile Ramallah arasındaki stratejik kilit
Kalandiya Eğitim Enstitüsü ve çevresi; Kudüs, Ramallah, Kefr Akab ve Havalimanı Caddesi hattını birbirine bağlayan kritik bir kavşak noktasında yer alıyor.
Askeri uzmanlar, bölgenin kontrol altına alınmasının doğrudan iki kenti birbirinden yalıtacağını belirtiyor:
-
Coğrafi Kopuş: 45 numaralı yol ve bölgedeki tünel ağı üzerinden Filistin şehirleri arasındaki ulaşım tamamen İsrail denetimine giriyor.
-
Yerleşim Ağlarının Birleştirilmesi: Kudüs, E1 bölgesi ve Gush Etzion yerleşim blokları entegre edilirken Filistin yerleşimleri izole ceplere dönüştürülüyor.
-
Egemenlik Sembollerinin Hedef Alınması: Tarihi Kalandiya Havalimanı gibi gelecekteki Filistin devleti vizyonunun kurumsal sembolleri zayıflatılıyor.
UNRWA ve geri dönüş hakkına yönelik darbe
Kalandiya’daki BM tesislerinin hedef alınması, İsrail’in UNRWA’yı sahadan tamamen tasfiye etme politikasının bir parçası olarak değerlendiriliyor. İsrail Meclisi’nin (Knesset) Ekim 2024’te onayladığı ve Ocak 2025’te yürürlüğe giren yasak kararlarının ardından gelen adımlar, 1948 tarihli 194 sayılı BM kararında yer alan mültecilerin geri dönüş hakkını ve uluslararası mülteci statüsünü fiilen ortadan kaldırmayı amaçlıyor.
Batı Şeria genelinde tırmanan baskı
Kalandiya’daki kuşatma; Nablus’un güneyindeki Madama köyünde dikili anıtların yıkılması, Burin’deki yerleşimci saldırıları ile Sinjil, Ayn Sinya ve Ayn Kiniya hatlarındaki askeri hareketlilikle eş zamanlı yürütülüyor.
Gazze Şeridi’ne yönelik ağır saldırıların sürdüğü dönemde Batı Şeria ve Doğu Kudüs’te de baskınlar yoğunlaşırken, can kayıpları ve gözaltı sayıları her geçen gün artmaya devam ediyor. Uzmanlar, Kalandiya merkezli operasyonların Batı Şeria’nın topografik ve demografik yapısını kalıcı biçimde değiştirmeyi hedeflediğini vurguluyor.
