Afganistan’ın başkenti Kabil’deki Golbahar Ticaret Merkezi’nde düzenlenen ülkenin ilk Altın ve Mücevher Fuarı, yerel kuyumculuk sektöründeki köklü dönüşümü gözler önüne serdi. Yıllarca ithal ürünlerin hakimiyetinde kalan Afgan altın piyasasında yerli üretim payı hızla artarken, Kabil Esnaf ve Sanatkarlar Birliği Başkan Yardımcısı Abdulhadi Gaznival, iç pazarda satılan altın takı ve mücevherlerin yaklaşık yüzde 90’ının artık yerli ustaların elinden çıktığını belirtti.
Sektör yetkilileri, altın madenciliğinden işleme ve perakendeye kadar uzanan tedarik zincirinde 60 bin ila 100 bin arasında kişinin istihdam edildiğini tahmin ediyor. Afganistan Kuyumcular Birliği, yerel işçilik kalitesinin yükselmesiyle birlikte ürünlerin Türkiye ve Orta Asya pazarlarına ihraç edilmesini hedefliyor.
Standardizasyon ve uluslararası rekabet hedefi
Fuarın yalnızca ticari bir etkinlik olmadığını vurgulayan Afganistan Kuyumcular Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Maruf Orya, 34 vilayetin tamamında standart ve denetimli bir kalite sistemi oturtmaya çalıştıklarını söyledi:
-
Kalite ve standart birliği: İhracat pazarlarına girişin temel şartı olan ayar ve işçilik standartlarının ülke genelinde kurumsallaştırılması hedefleniyor.
-
Körfez ürünleriyle rekabet: Üreticiler, işçilik ve tasarım kalitesinde Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) menşeli ürünlerle doğrudan rekabet edebilecek seviyeye ulaştıklarını ve yoğun iç talep nedeniyle sipariş yetiştirmekte zorlandıklarını ifade ediyor.
-
Modern makine ihtiyacı: Ülkede 1000’den fazla atölye faaliyet göstermesine rağmen, hassas işleme makinelerinin yerli üretiminin yetersiz olması sebebiyle ileri teknolojide dışa bağımlılık temel sorun olarak öne çıkıyor.
3 trilyon dolarlık maden rezervi ve yabancı yatırımlar
Afganistan Maden ve Petrol Bakanlığı verilerine göre, ülkenin yer altı zenginliklerinin değeri 1 ila 3 trilyon dolar arasında hesaplanıyor. Tahar ve Gazni gibi vilayetlerdeki zengin altın yataklarının ekonomiye kazandırılması için uluslararası ortaklıklar hız kazandı.
Mayıs 2026’da Kunduz vilayetinin Kale-i Zal bölgesinde 5,97 kilometrekarelik bir sahada altın çıkarma faaliyeti için Azerbaycanlı “Ref” grubu ve yerel ortaklarla 20,24 milyon dolarlık 5 yıllık anlaşma imzalandı. Sektör temsilcileri, madenlerden çıkarılan ham altının ülke içinde işlenip katma değerli mücevhere dönüştürülmesinin, Afganistan’ı sadece bir maden ihracatçısı değil, bölgesel bir mücevher üretim üssü haline getireceğini belirtiyor.
