Likud Partisi üyesi olan Bakan Chikli, Maariv gazetesine bağlı 103 FM radyosuna verdiği demeçte, anlaşmanın içeriğinden ziyade anlaşmanın arkasındaki “yeni bölgesel dinamiklerden” duyduğu rahatsızlığı dile getirdi. Chikli, “Katar, Türkiye ve Pakistan tarafından oluşturulan bu yeni eksen, çok tehlikeli ve radikal bir Sünni eksenidir” ifadesini kullandı.
Chikli, bu ülkelerin ABD-İran anlaşmasındaki belirleyici rollerinin, İsrail’in bölgedeki stratejik çıkarları için uzun vadeli bir “tehdit” oluşturduğunu savundu. Bakan, anlaşmanın İran ekonomisini rehabilite etme potansiyelinden daha çok, bu üç ülkenin başını çektiği yeni bölgesel mimarinin yükselişinden endişe ettiğini belirtti.
Netanyahu’ya içeriden eleştiri: “Dışlandık mı?”
Bakanın bu çıkışı, İsrail içinde Başbakan Binyamin Netanyahu’ya yönelik eleştirilerin arttığı bir döneme denk geldi. İsrail muhalefeti ve bazı hükümet üyeleri, Netanyahu’nun Washington ile Tahran arasındaki bu tarihi pazarlık sürecinde “devre dışı bırakıldığını” ve İsrail’in süreç hakkında kapsamlı bilgi sahibi olmadığını savunuyor. Netanyahu’nun “anlaşmanın tam detaylarına sahip olmadığı” itirafı, İsrail siyasetinde ciddi bir güvenlik ve prestij krizi tartışmasını beraberinde getirdi.
Diplomatik arabuluculuk ve Ankara’nın tutumu
ABD ve İran arasında aylardır süren müzakerelerde Katar ve Pakistan kilit bir arabuluculuk rolü üstlenmişti. Türkiye ise mutabakatın açıklanmasının ardından gelişmeyi “bölgesel güvenlik ve istikrarın tesisi için önemli bir adım” olarak tanımlayarak memnuniyetini dile getirmişti.
Gözlemciler, Chikli’nin bu sert açıklamalarını, İsrail’in geleneksel bölgesel “güvenlik mimarisinin” değiştiğini kabullenememesi ve değişen güç dengelerine karşı duyduğu “stratejik yalnızlık” korkusuyla ilişkilendiriyor. Cuma günü Cenevre’de yapılması beklenen resmi imza töreni öncesinde, İsrail tarafındaki bu gerilimin daha da artması bekleniyor.
