İsrail ile Lübnan arasında devam eden diplomatik temaslar kapsamında dikkat çeken bir adım atıldı. İsrail yönetimi; üçü Lübnan, ikisi Suriye vatandaşı olmak üzere alıkoyduğu 5 sivili Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) aracılığıyla Lübnan makamlarına teslim etti.
ABD’nin öncülük ettiği diplomatik süreç çerçevesinde gerçekleşen tahliye, tarafların önümüzdeki günlerde masaya oturacağı kritik müzakere turu öncesinde tansiyonu düşürmeyi amaçlayan bir jest olarak yorumlandı.
Serbest bırakılan kişilerin kimlikleri ve teslim süreci
Uluslararası Kızılhaç Komitesi koordinasyonunda yürütülen süreç iki aşamada tamamlandı. Lübnan vatandaşı Malik Gazi perşembe günü serbest bırakılırken, cuma günü 4 kişi daha sınırdan geçirildi.
Ras Nakura sınır kapısında Kızılhaç konvoyuna teslim edilen siviller, Mansuri bölgesinde Lübnan Silahlı Kuvvetleri yetkililerine devredildi. Cuma günü serbest bırakılan kişilerin Lübnan vatandaşları Hüseyin Ayyaş ile Ali Şor ve Suriye vatandaşları Esed Hasiki ile Visam Samavi olduğu bildirildi.
Lübnanlı Esirler ve Serbest Bırakılanlar Derneği, serbest kalan bazı kişilerin çatışma bölgelerinden, bazılarının ise evlerinden, tarlalarından veya balık avlarken alıkonulduğunu aktardı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu konuya ilişkin yaptığı açıklamada, yapılan sorgulamaların ardından söz konusu kişilerin herhangi bir silahlı eyleme karışmadığının tespit edildiğini ifade etti.
Tahliyenin zamanlaması ve Roma görüşmeleri
Gelişmenin zamanlaması, Roma’da yürütülen gizli diplomatik temaslara dayanıyor. İsrail Başbakanlık Ofisi, tahliyelerin 1980’li yıllardaki Lübnan İç Savaşı sırasında kaçırıldığı ve öldürüldüğü iddia edilen Lübnanlı Yahudilerin mezar yerlerinin tespiti için yürütülen ortak çabalarla bağlantılı olduğunu duyurdu. Roma’daki görüşmelerde Beyrut yönetimi, İsrail’in gözaltında tuttuğu Lübnan vatandaşlarının ilk etabının serbest bırakılmasını talep etmişti.
Taraflardan ilk açıklamalar
ABD Dışişleri Bakanlığı, adımı memnuniyetle karşıladıklarını belirterek iki ülkenin karşılıklı iyi niyet sergilediğini ve bu gelişmenin daha geniş kapsamlı sivil diyaloglara zemin hazırlamasını umduklarını bildirdi.
Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn ise yaptığı resmi açıklamada arabuluculuk rolleri için Washington yönetimine ve Kızılhaç yetkililerine teşekkür etti. Tahliyelerin diplomatik duruşun bir sonucu olduğunu vurgulayan Avn, gözaltındaki diğer vatandaşların da çerçeve anlaşması doğrultusunda derhal serbest bırakılması çağrısında bulundu.
İsrail’in elindeki Lübnanlı esirlerin durumu
Tahliye edilen grubun yalnızca ilk kafile olduğu belirtilirken, Lübnan ile İsrail arasında diğer tutukluların akıbetine dair müzakerelerin sürdüğü bildiriliyor.
Resmi makamlarca net bir toplam rakam açıklanmasa da Lübnanlı sivil toplum kuruluşlarının verilerine göre İsrail’in elinde en az 33 ila 36 Lübnan vatandaşı bulunuyor. Bu kişilerin arasında siviller, çiftçiler, yerel balıkçılar ve gönüllülerin yer aldığı belirtiliyor.
