Gazze Şeridi’nde yaşanan insani kriz, İsrail’in ticari ürünlere ve teknolojik cihazlara uyguladığı sıkı ambargo nedeniyle yeni bir boyuta ulaştı. Bölgede akıllı telefonlar ve bilgisayarlar lüks bir tüketim maddesi olmaktan çıkıp, nakit sıkıntısı sebebiyle bankacılık işlemleri ve günlük alışverişler için zorunlu bir ihtiyaç haline gelmiş durumda. Ancak işgâl yönetiminin uyguladığı kısıtlamalar, cihaz fiyatlarını ve tamir maliyetlerini adeta asgari ücret seviyelerinin üzerine çıkardı.
Bir ekran değişimi 300 doları buluyor
Gazze sakini Ebu Ahmed, pazar dönüşü düşürdüğü telefonunun ekranı kırılınca Rimal mahallesindeki bir teknik servise başvurduğunda acı gerçekle yüzleşti. Teknisyen, ekran değişimi için kendisinden 900 şikel (yaklaşık 300 dolar) talep etti. Savaş öncesinde telefonun kendi değerinden bile yüksek olan bu miktar, Gazze halkının alım gücünü tamamen zorluyor.
Gazze’de nakit para dolaşımındaki kriz nedeniyle tüm finansal işlemlerin ve hatta ulaşım ücretlerinin telefon uygulamaları üzerinden yürütüldüğünü belirten mağdurlar, cihazsız kalmanın günlük hayatı felç ettiğini ve ailelerin hızla borç batağına sürüklenmesine yol açtığını ifade ediyor.
iPhone fiyatları 4 bin dolara fırladı
İsrail, savaşın başlangıcından bu yana Gazze Şeridi’ne telefon, bilgisayar ve yedek parça girişini neredeyse tamamen engelliyor. Aralık 2025’te istisnai olarak yalnızca iki kamyon ürün girişine izin verilmesi piyasadaki yangını söndürmeye yetmedi. Arz eksikliği nedeniyle piyasada oluşan fahiş fiyatlar şu şekilde listeleniyor:
- Üst Segment Cihazlar: Normal şartlarda 1.300 dolar olan “iPhone 17 Pro Max” gibi modeller Gazze’de 12.000 şikele (yaklaşık 4.000 dolar) satılıyor.
- Orta Segment Cihazlar: Samsung ve Xiaomi’nin orta sınıf modelleri 3.000 şikelden (yaklaşık 1.000 dolar) başlıyor.
- Aksesuarlar: Savaş öncesi 1 dolar bile etmeyen koruyucu camlar 60 şikele, 20 şikel olan normal şarj cihazları ise 200 şikele (yaklaşık 65 dolar) alıcı buluyor.
Bilgisayar sektörü daha da çıkmazda
Özellikle uzaktan çalışanlar ve üniversite öğrencileri için hayati öneme sahip olan bilgisayar pazarında da durum farksız değil. Ofis işleri için kullanılacak en basit bilgisayarların fiyatı 2.000 dolardan başlarken; tasarım ve montaj gibi yüksek donanım gerektiren cihazlar 5.000 dolar barajını aşmış durumda. Elektrik krizi nedeniyle büyük ihtiyaç duyulan laptop bataryaları ve yedek ekranlar ise 1.000 şikelin (330 dolar) üzerinde alıcı buluyor.
Hurda cihazlardan yedek parça üretiliyor
Gazze’deki telefon bayileri ve teknik servis sahipleri, altı aydır piyasaya hiçbir şekilde yeni batarya, ekran veya teknik malzeme girmediğini belirtiyor. Bu lojistik tıkanıklık karşısında çaresiz kalan tamirciler, tamamen kullanılmaz hale gelmiş “hurda” cihazları yüksek bedellerle satın alarak içlerindeki sağlam parça, batarya ve ekranları söküp diğer cihazları canlandırmak için kullanıyor.
Ekim 2025’te imzalanan kâğıt üzerindeki ateşkes anlaşmasına rağmen İsrail’in sınır kapılarını ticarete açmaması ve taahhütlerinden sıyrılması, Gazze’deki teknolojik izolasyaonu ve ekonomik çöküşü derinleştirmeye devam ediyor.
