Gazze Şeridi’nde abluka ve süregelen yıkım, insani krizi daha önce görülmemiş boyutlara taşıyor. Bölgede yakıt tedarikinin yanı sıra elektrik jeneratörleri ve araçlar için hayati önem taşıyan endüstriyel motor yağlarının tükenmesi; sağlık, temiz su temini ve lojistik sektörlerinde çöküşe yol açıyor. Sınır kısıtlamaları nedeniyle piyasada bulunamayan motor yağının litre fiyatının kara borsada 1300 dolar seviyesine ulaştığı belirtiliyor.
Hastanelerdeki son jeneratörler durma noktasında
Gazze kent merkezinde hizmet veren Hasta Dostları Hastanesi, bebek kuvözleri ve yoğun bakım ünitelerini ayakta tutan tek jeneratörün yağ yetersizliği sebebiyle her an devre dışı kalabileceği uyarısında bulundu. İsrail saldırıları sonucu 3 jeneratörü kullanılmaz hale gelen hastanede, faal kalan son jeneratörün teknik sınırlarının çok ötesinde çalıştırıldığı ifade ediliyor.
Hastane Tıbbi Direktörü Dr. Said Salah, mevcut jeneratörün teknik olarak 240 saatte bir yağ değişimine ihtiyaç duyduğunu, ancak yağ temin edilemediği için aynı yanmış yağ ile yaklaşık 1000 saattir aralıksız çalıştığını belirtti. Güneş enerjisi sistemlerinin de hasar gördüğü merkezde, jeneratörün ömrünü uzatabilmek adına belirli saatlerde elektrik kesintisine gidilmek zorunda kalınıyor.
Kuvöz ve Acil Servis Sorumlusu Dr. Samer Lebed ise yenidoğan ünitesinde oksijen desteğine bağımlı bebeklerin bulunduğunu hatırlatarak, elektriğin tamamen kesilmesi halinde kuvözdeki bebeklerin hayati tehlikeyle karşı karşıya kalacağını vurguladı.
Su şebekeleri ve arıtma tesislerinde üretim düştü
Motor yağı krizi, bölgedeki içme suyu ve kanalizasyon altyapısını da doğrudan etkiliyor. Cibaliye Belediyesi, tahrip olan su altyapısı içinde rehabilite edilen 10 kuyu ve yüzlerce dalgıç pompayı çalıştırmak için gereken motor yağını temin etmekte zorlanıyor.
Cibaliye Belediye Başkan Yardımcısı Salih Selman, temel sorunun yakıttan ziyade jeneratör yağlarının tükenmesi olduğunu kaydetti. Yaklaşık 130 bin kişiye hizmet veren su şebekesinin tam kapasite çalışabilmesi için aylık 50 bin dolarlık yağ maliyeti gerektiğini belirten Selman, kaynak yetersizliği sebebiyle bazı bölgelerin günlerce susuz kaldığını aktardı. Yağ krizinin kanalizasyon pompalarını durdurması halinde ise atık suların sivil yerleşimlere ve çadır kamplarına taşma riski bulunuyor.
Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) da yağ ve yedek parça eksikliği nedeniyle bir su arıtma tesisindeki jeneratörün çalışma süresini 12 saatten 7 saate indirdiklerini açıkladı. Bu durum, günlük üretimin 600 bin litreden 350 bin litreye gerilemesine ve 40 binden fazla sivilin temiz suya erişimini kaybetmesine neden oldu. Kurum, motor yağı fiyatlarının son altı ayda 20 katına çıktığını bildirdi.
Ulaşım felç oldu: Araçların yüzde 70’i çalışmıyor
Kriz, Gazze içindeki sivil ulaşımı ve yardım dağıtımını da durma noktasına getirdi. Özel Taşımacılık Derneği Başkanı Nahid Şuheyber, savaş öncesinde litresi yaklaşık 10 şekel olan yağın bugün 2800 şekelin üzerine çıktığını ifade etti.
Şuheyber, bir kamyonun rutin yağ değişim maliyetinin astronomik rakamlara ulaştığını, sınırda görev yapan yardım kamyonu sayısının ciddi oranda azaldığını belirtti. Gazze’deki sivil araçların yüzde 70’inden fazlasının yağsızlık ve yedek parça eksikliği nedeniyle hurdaya ayrıldığını aktaran Şuheyber, halkın zorunlu ihtiyaçları için binek hayvanlara veya bisikletlere yönelmek zorunda kaldığını bildirdi.
