İsrail’in Gazze Şeridi ve Batı Şeria’da sürdürdüğü sistematik hak ihlalleri, hapishanelerdeki kadın tutsaklar üzerinde insanlık dışı boyutlara ulaştı. Filistin Esirler Cemiyeti (Nadi el-Esir), işgal altındaki topraklarda yürütülen gözaltı ve tutuklama furyasında hedef alınan hamile kadınların maruz kaldığı ağır tecrit, açlık ve tıbbi ihmal politikalarını yayımladığı resmi bildiriyle dünya kamuoyuna duyurdu.
Zindanlarda yaşam mücadelesi veren üç anne adayı
Esirler Cemiyeti’nin açıklamasına göre, İsrail’in “Damon” Hapishanesi’nde tutulan ve özel sağlık bakımına muhtaç olan üç hamile Filistinli kadının kimlikleri ve mevcut durumları şu şekilde detaylandırıldı:
- Amina Şahir el-Tavil (37): Kalkilya kökenli, 4 çocuk annesi olan Amina, eski bir esirin eşidir. İsrail’in sosyal medyadaki paylaşımları gerekçe göstererek öne sürdüğü “kışkırtma” iddiasıyla 18 Mart’ta gözaltına alınan El-Tavil, şu an hamileliğinin 4. ayındadır ve mahkeme süreci tamamlanmadan hukuka aykırı şekilde tutuklu bekletilmektedir.
- Dana İnad Cude (35): Nablus nüfusuna kayıtlı, bir çocuk annesi olan Dana, hamileliğinin 5. ayındadır. Geçtiğimiz nisan ayında esir alınan Cude, hiçbir somut suçlama yöneltilmeksizin İsrail’in “idari tutukluluk” adı verilen keyfi uygulamasıyla 6 aylığına hücreye mahkum edilmiştir.
- Menar İbrahim İbrahim (28): Ramallahlı, 2 çocuk annesi olan genç kadın, hamileliğinin 4. ayındadır. Nisan ayında sosyal medyadaki paylaşımları nedeniyle “kışkırtma” suçlamasıyla tutuklanmış olup halen Damon Hapishanesi’nde yargılanmayı beklemektedir.
Çıplak arama ve sistematik aç bırakma politikası
Hukuk ekiplerinin cezaevine gerçekleştirdiği ziyaretler ve serbest bırakılan eski esirlerin verdikleri ifadeler, Damon Hapishanesi’nin tam bir işkence merkezine dönüştüğünü tescilliyor. Kadın tutsaklara yönelik son aylarda eşi benzeri görülmemiş bir intikam ve sindirme politikası uygulanıyor.
Sağlık koşulları hiçe sayılıyor
Hamilelikleri sebebiyle vitamin, düzenli beslenme ve hijyenik ortama ihtiyaç duyan kadınlar, en temel insani şartlardan yoksun bırakılıyor. Sağlıksız ve rutubetli hücrelerde tutulan hamile esirler, sistematik aç bırakma (açlık politikası) ve psikolojik baskı nedeniyle ciddi oranlarda kilo kaybı, halsizlik ve kronik yorgunluk sorunlarıyla boğuşuyor.
Haşaron’dan Damon’a uzanan aşağılama zinciri
Esir alınan kadınların tutukluluk süreçlerinde geçtikleri aşamalar, İsrail cezaevi sisteminin onur kırıcı prosedürlerini gözler önüne seriyor. Soruşturma aşamalarının ardından geçici olarak “Haşaron” Hapishanesi’ne sevk edilen kadınların, burada erkek gardiyanların ve askerlerin önünde “çıplak aramaya” maruz bırakıldığı bildirildi. İşkence ve aşağılamanın ardından kadınlar, nihai durak olan Damon Hapishanesi’ne naklediliyor.
Uluslararası kurumlara ve Kızılhaç’a acil çağrı
Damon Hapishanesi’nde tutulan 93 kadın esirin büyük çoğunluğunun dış dünyayla bağı tamamen kesilmiş durumda. Soykırım sürecinin başladığı tarihten itibaren Uluslararası Kızılhaç Komitesi’nin (ICRC) cezaevlerini ziyaret etmesi İsrail makamları tarafından engellenirken, esirlerin aileleriyle görüşmeleri de tamamen yasaklandı.
Filistin Esirler Cemiyeti, hamile kadınların bu şartlar altında tutulmasının Cenevre Dördüncü Sözleşmesi başta olmak üzere uluslararası insancıl hukukun açık bir ihlali olduğunu vurgulayarak şu kurumları acil müdahaleye çağırdı:
- Birleşmiş Milletler Özel Raportörleri,
- Uluslararası Kızılhaç Komitesi,
- BM Kadın Hakları ve Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu.
765’ten fazla kadın esir alındı
Resmi verilere göre, Ekim 2023 tarihinden bu yana yürütülen askeri operasyonlar kapsamında aralarında küçük yaşta kız çocukları, yaşlılar, avukatlar, gazeteciler, akademisyenler ve ev hanımlarının da bulunduğu 765’ten fazla Filistinli kadın gözaltına alındı. Kadınların büyük kısmının “gizli dosya” bahanesiyle idari tutuklu olarak ya da sosyal medya paylaşımları üzerinden hapsedildiği; birçok ailenin ise anne ve babanın aynı anda tutuklanması nedeniyle çocuklarından koparıldığı aktarıldı.
