Aralarında Türkiye’nin de yer aldığı 8 Arap ve İslam ülkesinin dışişleri bakanları, yayımladıkları ortak bildiriyle İsrail’in Gazze Şeridi ve işgal altındaki Filistin topraklarında barış çabalarını engellediğini duyurdu. Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır, Ürdün, Pakistan, Endonezya, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri dışişleri bakanlarının imzasını taşıyan metinde, Tel Aviv yönetiminin uzlaşmaz tutumu sert bir dille eleştirildi.
Bildiride; BM Güvenlik Konseyi’nin 2803 sayılı kararıyla da desteklenen kapsamlı barış planı yol haritasının ve bağımsız Filistin devleti kurulması fikrinin İsrail tarafından açıkça reddedilmesi kınandı. Bu tutumun adil ve kalıcı barış arayışlarını temelden baltaladığı ve sürecin tıkanmasındaki birincil sorumluluğun İsrail’e ait olduğu ifade edildi.
ABD’ye doğrudan baskı çağrısı
Sekiz ülkenin dışişleri bakanları, Washington yönetimine de çağrıda bulunarak sürecin ilerlemesi için devreye girmesini istedi. Bildiride, ABD’nin İsrail’i kapsamlı plan ve yol haritasında belirlenen taahhütlere uymaya zorlayacak etkin bir diplomatik baskı uygulaması gerektiği vurgulandı.
Bakanlar ayrıca, sahadaki ağır insani krizin hafifletilmesi, yeniden imar çalışmalarının başlatılması ve bölgede güvenliğin sağlanması adına planın derhal ve eksiksiz biçimde hayata geçirilmesinin zorunlu olduğunu belirtti. Kalıcı barışın ancak Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkı ve uluslararası hukuka uygun bağımsız bir devlet kurmasıyla mümkün olacağı yinelendi.
Barış planı ve tarafların tutumu
Gelişmelerin odağındaki yol haritası, Gazze’de aşamalı bir ateşkes ve normalleşme sürecini öngörüyordu.
Yol haritasının temel maddeleri
-
Hamas’ın silah bırakması ile İsrail ordusunun aşamalı ve eş zamanlı çekilmesi,
-
Gazze yönetiminin teknokratlardan oluşan bağımsız bir Filistin komitesine devredilmesi,
-
Bölgede uluslararası bir istikrar gücünün konuşlandırılması ve silahların uluslararası denetime tabi tutulması,
-
Gazze Şeridi’nin hızlı bir şekilde yeniden imar sürecine alınması.
Hamas’ın söz konusu yol haritasını kabul ettiği açıklanmasına karşın, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu herhangi bir çekilme gerçekleşmeden önce silahların tamamen bırakılması şartını öne sürerek planı reddettiklerini duyurmuştu. Sekiz ülkenin ortak açıklaması, bu vetoya karşı diplomatik baskıyı artırma amacı taşıyor.
