Yemen’in Kızıldeniz kıyısındaki tarihi liman kenti Muha (Mokha), yüzyıllar boyunca küresel kahve ticaretinin merkezi olan geçmişini sanat ve kültürel etkinliklerle yeniden hafızalara kazımayı amaçlıyor. Dünyanın dört bir yanındaki kafelerde küresel bir marka haline gelen “Mocha” isminin doğduğu kent, düzenlenen “Bayramımız Moka 4” festivaliyle kültürel mirasını ve coğrafi kimliğini yeniden canlandırıyor.
Kızıldeniz kıyısında açık hava sahnesi
Uzun süredir kitlesel etkinliklerden uzak kalan Muha’da düzenlenen festival; geleneksel ve modern ezgileri harmanlayan konserler, el sanatları ve yerel ürün stantlarıyla binlerce ziyaretçiyi bir araya getirdi. Sanatçı Suha el-Mısri ve yerel yetkililer, etkinliğin kentin zengin tarihini sadece bir hafıza unsuru olarak bırakmayıp toplumsal bilinçte yeniden canlandırmayı amaçladığını ifade etti.
Tarihi dönüşümün ve mevcut durumun ana hatları:
-
Tarihi İhracat Merkezi: 17. ve 18. yüzyıllarda Asya, Afrika ve Avrupa arasındaki deniz ticaretinin ana üssü olan Muha, Yemen yaylalarından gelen yüksek kaliteli kahvenin dünyaya dağıtım noktasıydı.
-
Küresel Tekelin Kırılması: Avrupalı tüccarların kahve tohumlarını Latin Amerika ve Asya kolonilerine taşımasıyla Yemen’in tekel konumu zayıfladı; Muha limanı kademeli olarak küresel rotalardaki ağırlığını kaybetti.
-
Güncel Ekonomik Gerçeklik: Bir zamanlar kıtalararası ticaret gemilerini ağırlayan tarihi liman, günümüzde balıkçı tekneleri ve sınırlı yerel ticaretle ayakta kalmaya çalışıyor.
Sanat ve kentsel kalkınma tartışması
Kentin mimari dokusunda yıpranmış taş yapılar ve dar sokaklar geçmişin izlerini korurken, yerel ekonomi altyapı eksiklikleri ve yatırım yetersizliğiyle mücadele ediyor.
Yetkililer ve uzmanlar, tek başına müzik ve sanatsal faaliyetlerin liman ekonomisini canlandırmaya yetmeyeceğini ancak kentin sembolik değerini hatırlatarak uzun vadeli kalkınma projeleri için bir farkındalık zemini oluşturduğunu vurguluyor.
