Stratejik Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği, Birleşik Arap Emirlikleri’ne (BAE) ait tankerlere yönelik saldırılar ve ABD Başkanı Donald Trump’ın boğazı “ABD toprağı ilan etme” tehdidinin ardından son dönemin en düşük seviyesine geriledi. Açık kaynaklı denizcilik izleme verileri, savaş öncesinde günlük 130’un üzerinde geminin geçtiği boğazdan pazar günü yalnızca 2, pazartesi günü ise 4 geminin geçiş yapabildiğini gösterdi.
Trump’ın çıkışı ve gemi trafiğindeki sert düşüş
ABD Başkanı Trump’ın boğazı kontrol altına alma ve Tahran’a ağır ekonomik yaptırımlar uygulama tehdidi öncesinde günlük 14 olarak kaydedilen gemi sayısı, açıklamaların ardından hızla geriledi.
Verilere göre, gerilimden İran bağlantılı ticari gemiler de etkilendi; tehdit öncesi günde 7 İran bağlantılı gemi boğazı kullanırken bu sayı bire kadar düştü. Cumartesi günü yalnızca 3 gemi geçiş yaparken, pazar günü bu sayı “MUKTAR” ve “MEHNDI” isimli kargo gemileriyle sınırlı kalarak izleme döneminin en düşük seviyesine indi.
ADNOC tankerlerine saldırı ve güvenlik alarmı
Trafikteki sert daralma yalnızca diplomatik söylemlerden değil, ticari gemilere yönelik fiziki saldırılardan da kaynaklandı:
-
Hedef Alınan Gemiler: BAE’nin ulusal petrol şirketi ADNOC’a ait “NAVIG8 MESSI” ve “TARIF” isimli tankerlerin de aralarında bulunduğu 3 gemi perşembe ve cuma gecesi saldırıya uğradı.
-
Tepkiler: BAE yönetimi saldırılardan İran’ı sorumlu tutarken, Körfez ülkeleri küresel enerji arz güvenliğinin tehlikeye girdiği uyarısında bulundu.
Tahran-Maskat müzakereleri ve İran’ın şartları
İran ile Umman arasında seyrüsefer güvenliği için yeni bir geçiş koridoru oluşturulması amacıyla yürütülen müzakerelerde ilerleme sağlansa da bu durum boğazın genel trafiğe açılmasını sağlamadı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, eski trafik ayrım düzeninin artık kabul edilemez olduğunu belirterek, boğazın tamamen ve güvenle açılmasını ABD ile yürütülen müzakerelerdeki şartlara bağladı. Tahran yönetimi normalleşme için; ekonomik yaptırımların ve ablukaların kaldırılmasını, dondurulan varlıkların serbest bırakılmasını ve tazminat ödenmesini şart koşuyor.
