Küresel petrol ticaretinin ana damarı olan Hürmüz Boğazı, Tahran ve Washington arasındaki gerilimin sahada sıcak çatışmaya dönüşmesiyle fiilen kapandı. İran’ın geçişleri durdurma kararının ardından Cumartesi sabahından itibaren boğazda seyreden ticari gemilere yönelik saldırılar ve engelleme girişimleri rapor edildi.
Ticari gemilere doğrudan müdahale
ABD savunma yetkilileri ve bölgesel istihbarat kaynakları, İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) boğazda mutlak kontrolü ele geçirdiğini doğruladı. Bölgeden gelen son bilgiler krizin ciddiyetini ortaya koyuyor:
- Silahlı Müdahale: İngiliz donanması ve denizcilik takip kuruluşları, DMO’ya ait sürat teknelerinin en az üç ticari gemiyi hedef aldığını ve ateş açarak geri dönmeye zorladığını bildirdi.
- Petrol Tankerleri Hedefte: Hedef alınan gemiler arasında 2 milyon varil Irak petrolü taşıyan dev bir Hindistan tankeri de bulunuyor.
- Telsiz Uyarıları: Bölgedeki gemilere İran Deniz Kuvvetleri tarafından “geçiş izni verilmeyeceği” yönünde telsiz mesajları gönderildiği öğrenildi.
“Kısıtlamalar kalkana kadar kontrol sürecek”
İran Hatemu’l Enbiya Karargahı Sözcüsü, boğazın statüsünün eski katı denetim dönemine geri döndüğünü ilan etti. Sözcü, müzakere sürecinde gösterilen “iyi niyetin” karşılık bulmadığını savunarak, ABD’yi deniz haydutluğu yapmakla suçladı. İran tarafı, ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukasını tamamen kaldırmaması durumunda, dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) trafiğinin yüzde 20’sinin geçtiği bu stratejik noktadaki kısıtlamaların devam edeceğini vurguladı.
Diplomasi trafiği tıkanıyor
8 Nisan’da Pakistan ara buluculuğuyla sağlanan ve 22 Nisan’da sona erecek olan geçici ateşkes süreci, bu gelişmeyle birlikte çökme noktasına geldi. İslamabad’daki ilk tur görüşmelerden sonuç çıkmaması ve sahadaki askeri hareketliliğin artması, bölgeyi 28 Şubat’ta patlak veren savaşın daha geniş bir evresine sürükleme riski taşıyor.
İran, boğazın sadece kendi izniyle kullanılabileceği bir “askeri denetim alanı” olduğunu ilan ederken, uluslararası denizcilik örgütleri bölgedeki personel ve gemi güvenliği için en üst düzeyde alarm verdi.
