Gazze Şeridi’nde 1 Mayıs, fabrikaların dumanı veya atölyelerin gürültüsüyle değil, barut kokusu ve enkaz yığınları arasında karşılanıyor. Savaşın yıkıcı etkisi sadece binaları değil, bölgenin ekonomik omurgasını oluşturan iş dünyasını da yerle bir etti. Bir zamanlar yüzlerce kişiye istihdam sağlayan iş insanları, bugün naylon çadırlarda veya yol kenarlarındaki tezgahlarda günlük ekmek parası için mücadele ediyor.
Restoran zincirinden naylon çadıra
Gazze’nin en bilinen lezzet duraklarından olan Akila restoranlar zincirinin sahibi Yusuf Akila, mülkünün yıkıntıları arasında geçmişin canlılığını özlemle anıyor. Kuzeyden güneye uzanan restoran imparatorluğunu kaybeden Akila, pes etmemek için enkazın üzerine kurduğu derme çatma bir naylon çadırda hizmet vermeye çalışıyor. Modern mutfak ekipmanlarının yerini odun ateşinin dumanı alırken, eski patron yeni düzende ayakta kalmaya çalışıyor.
Hukuk diplomasıyla seyyar satıcılık
Savaşın vurduğu bir diğer isim olan Halid el-Ketnani ise sadece ticari mülklerini değil, geleceğe dair hayallerini de enkaz altında bıraktı. Hukuk fakültesini birincilikle bitiren ve avukat olma hayalleri kuran Ketnani, bugün başkasına ait bir aksesuar tezgahında yevmiyeli işçi olarak çalışıyor. Ketnani, cübbe giyip mahkeme salonlarında adalet aramayı beklerken, ailesinin geçimi için sokaklarda ekmek kavgası veriyor.
Yıkılan aracın taksitleri bitmiyor
Şucaiye Mahallesi’nden Muhammed el-Gula’nın hikayesi ise savaşın ekonomik çıkmazını daha net özetliyor. Geçimini sağladığı aracını saldırılarda kaybeden Gula, henüz binemediği ve enkaza dönen aracının taksitlerini ödemeye devam ediyor. Borç yükü altında ezilen Gula, telefon ve batarya şarj noktası açarak kazandığı birkaç kuruşla hem borçlarını ödemeye hem de ailesini doyurmaya çalışıyor.
Ekonomik soykırımın rakamsal boyutu
Bölgedeki iş gücü piyasasının durumunu değerlendiren Filistinli sendika yetkilileri, yaşananları “ekonomik bir soykırım” olarak nitelendiriyor. Verilen bilgilere göre Gazze’de işsizlik oranı yüzde 80’lere ulaşırken, yoksulluk oranı yüzde 87 ile dünya rekoru seviyesine çıktı. Yaklaşık 300 bini Gazze’de olmak üzere Filistin genelinde 550 bin işçi tamamen işsiz kalmış durumda. Yetenekli iş gücünün ve sermaye sahiplerinin maruz kaldığı bu yıkımın etkilerinin on yıllar boyunca silinemeyeceği öngörülüyor.
