Batı Şeria’nın kuzeyindeki Cenin kenti, İsrail’in hız kazanan yerleşim projeleri ve askeri eylemleriyle alışılagelmişin dışında bir “kuşatma” ile karşı karşıya. Sadece güvenlik gerekçeleriyle sınırlı kalmayan bu hamleler, uzmanlara göre Cenin’in demografik ve coğrafi yapısını kökten değiştirmeyi amaçlayan sistematik bir planın parçası.
Yerel aktivistlerin ve sahadaki gözlemcilerin raporlarına göre, kent merkezinden kırsal bölgelere kadar her noktada İsrail’in askeri varlığı günlük hayatın bir parçası haline gelmiş durumda. Cenin’in çevresini saran yeni askeri kamplar ve kontrol noktaları, kentin diğer Filistin bölgeleriyle olan bağını zayıflatıyor.
Eski yerleşimler “hortlatılıyor”
Bölgedeki yerleşimci hareketliliği sadece yeni noktalarla sınırlı değil; 2005 yılında “ayrılma planı” çerçevesinde tahliye edilen “Kadim” ve “Ganim” adlı yerleşim birimleri, yeniden inşa sürecine giriyor. Aktivistlerin aktardığına göre, bu bölgelere yerleştirilen karavanlar (krafanlar), İsrail hükümetinin kuzey Batı Şeria’da yerleşimi kalıcı kılma stratejisinin bir yansıması olarak görülüyor.
Ayrıca “Tarsala” ve “Emek Dotan” yerleşimlerinin hızla genişletilmesi ve Raba kasabasındaki Jabal al-Salama bölgesine kurulan yeni karakollar, kentin kırsal alanlarını da yerleşimci tehdidi altına alıyor. Özellikle Arraba ve Haddad kasabaları yakınlarında kurulan yeni askeri kamplar, bölgenin askeri kontrolünü maksimize etme çabasını ortaya koyuyor.
Stratejik kuşatma ve “izolasyon” planı
Uzmanlara göre, Cenin’de yaşananlar sadece geçici askeri tedbirler değil, stratejik bir “izolasyon” projesidir. Yerleşim işleri uzmanı Loi Hamdan, bu durumu şöyle açıklıyor: “İsrail, Cenin’i çevreleyen bir yerleşim kuşağı oluşturarak kenti kendi Filistin çevresinden koparmayı hedefliyor.”
Cenin kampı: “Büyük bir askeri kışla”
Uzun süredir devam eden askeri operasyonlar neticesinde Cenin mülteci kampı, nüfusunun büyük çoğunluğunu kaybetmiş durumda. Bölgedeki kaynaklar, kampın artık neredeyse tamamen boşaldığını ve İsrail güçlerinin kontrolündeki “en büyük askeri kışlaya” dönüştüğünü belirtiyor. Kampa giriş çıkışların sınırlandırılması ve bölgenin tamamen askeri kontrol altına alınması, kentin toplumsal ve ekonomik dokusunu parçalamış durumda.
“Yeni bir gerçeklik” riski
Cenin çevresindeki tarım arazilerinin iş makineleriyle tahrip edilmesi, su kuyularının kapatılması ve sürekli kurulan askeri barikatlar, yerel halkı toprağından uzaklaştırmaya yönelik bir baskı mekanizması olarak kullanılıyor. Analistler, Cenin’in içinde bulunduğu bu sürecin; yerleşimci genişlemesi, askeri varlığın kalıcılaşması ve toprak gaspının birleşimiyle, gelecekte geri döndürülmesi imkansız “yeni bir coğrafi gerçekliğe” doğru evrildiği konusunda uyarıyor.
